Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

2017 – Η χρονιά της ανταρσίας στην Ευρώπη

By   /   Ιανουάριος 30, 2017  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο 2017 – Η χρονιά της ανταρσίας στην Ευρώπη

    Print       Email

[30-1-2017]

♦ του Γεωργίου Κ. Οικονόμου*

Μετά το τρικυμιώδες 2016 η Ευρώπη έχει ανάγκη από ένα έτος ηρεμίας. Δυστυχώς δεν θα το έχει. Αναμένονται εκλογές σε τέσσερα από τα έξι ιδρυτικά μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και οι λαϊκίστικες ευρωσκεπτικιστικές δυνάμεις διογκώνονται στην κάθε μία από τις χώρες αυτές.

Θα υπάρξει τουλάχιστον μια αλλαγή φρουράς. Ο Πρόεδρος Hollande έχει αποδεχθεί ότι έχει χάσει τη δημοτικότητά του και δεν θα ξαναθέσει υποψηφιότητα για την Γαλλική Προεδρία, θα είναι δε έκπληξη αν είναι ο μόνος Ευρωπαίος ηγέτης που θα αποχωρήσει. Άλλοι αρχηγοί ενδεχομένως να κρατηθούν στην εξουσία αλλά θα διαπιστώσουν ότι ο έλεγχός τους έχει εξασθενίσει λόγω της ανόδου και των επιτυχιών του λαϊκισμού.

Το φάσμα της οικονομικής κατάρρευσης ακόμη στοιχειώνει την Ευρώπη. Υπήρξε ποσοτική χαλάρωση και Τράπεζες εσώθηκαν, αλλά η ανάκαμψη συνοδεύτηκε από μεγάλη πτώση στο επίπεδο διαβίωσης η οποία οδήγησε στην απαξίωση και θυμό. Ο Donald Trump δεν θα ήταν σε θέση να κερδίσει την υποψηφιότητα του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, ούτε βεβαίως και τις προεδρικές εκλογές χωρίς την ύπαρξη του θυμού αυτού. Οι δε συνθήκες οι οποίες έδωσαν την νίκη στον Trump είναι ακόμη πιο έντονες στην Ευρώπη.

Οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι οι οποίοι προσέβλεπαν στο κράτος για προστασία μετά το κραχ σύντομα ανακάλυψαν την αδυναμία των κυβερνήσεών τους οι οποίες έχουν εκχωρήσει τον έλεγχο τεράστιων τμημάτων της οικονομικής πολιτικής στην Ε.Ε.

Το δεύτερο μεγάλο σοκ, το κύμα της παγκόσμιας μετανάστευσης, είναι επίσης ένα αγκάθι επειδή σχεδόν όλα τα μέλη της Ε.Ε. παρέδωσαν τον έλεγχο των συνόρων τους όταν υπέγραψαν την Συνθήκη Schengen. Οι πληγέντες από την κατάσταση αυτή συνήθως στρέφονται σε νέα, λαϊκίστικα κόμματα. Οι εκλογές στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης διεξάγονται τώρα μεταξύ των αγανακτισμένων και των υπερασπιστών της υπάρχουσας τάξης.

Πουθενά αλλού η αντιπαλότητα αυτή δεν είναι πιο εμφανής από την Ολλανδία. Οι Ολλανδοί θα ψηφίσουν στις 15 Μαρτίου και η επιλογή θα είναι κυρίως μεταξύ του κόμματος της Ανεξαρτησίας του Geert Wilders, ο οποίος καταδικάσθηκε τον Δεκέμβριο 2016 για φυλετικές διακρίσεις, και όλων των άλλων κομμάτων, αναμένεται δε να πρωτεύσει. Το κόμμα του που το χαρακτηρίζει η αντιπάθειά του στην «ισλαμοποίηση» και η επιθυμία του να εγκαταλείψει την Ε.Ε., προηγείται στις δημοσκοπήσεις, πολλές φορές με διψήφιους αριθμούς. Συνήθως το κόμμα που έρχεται πρώτο στις εκλογές στην Ολλανδία, διορίζει τον πρωθυπουργό. Αλλά, αν ο Wilders θριαμβεύσει, πολύ λίγα κόμματα θα τον στηρίξουν και είναι απίθανο να σχηματίσει κυβέρνηση. Για ένα λαϊκιστή να πρωτεύσει και κατόπιν να του στερηθεί το ύψιστο αξίωμα από το κατεστημένο είναι σχεδόν το καλύτερο αποτέλεσμα.

Όμως, ακόμη και χωρίς την πρωθυπουργία, ο Wilders ήδη επηρεάζει την πολιτική της Ολλανδίας. Προσφάτως η Βουλή των Αντιπροσώπων εψήφισε υπέρ της απαγορεύσεως της burga. Ο Wilders καθιερώθηκε όταν ζήτησε να απαγορευθεί το Κοράνι. Η δύναμή του είναι τόσο μεγάλη που καμμιά κυβέρνηση δεν θα είναι διατεθειμένη να υπογράψει για να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για την εύρυθμη λειτουργία της Ευρωζώνης ως νομισματικής ένωσης.

Οι εκλογές, όμως, που προκαλούν μεγάλους πονοκεφάλους στην Ευρώπη δεν είναι στην Ολλανδία, αλλά στην Γαλλία, όπου έχουμε μια παρόμοια ιστορία: η Marine Le Pen εναντίον των υπολοίπων. Κατά πάσα βεβαιότητα θα είναι στο δεύτερο γύρο των Προεδρικών εκλογών τον Απρίλιο και θα αντιμετωπίσει τον Francois Fillon. Θα είναι η δεύτερη φορά που το Front National φθάνει στον δεύτερο γύρο – η πρώτη ήταν το 2002 όταν ο Jean – Marie Le Pen εξασφάλισε μόνο 18% των ψήφων. Τώρα τα πράγματα θα είναι ασφαλώς πιο στριμωγμένα για τους αντιπάλους του κόμματος.

Η Le Pen κρατά όσο το δυνατόν μεγάλες αποστάσεις από τον πατέρα της και το παλιό κόμμα. Η εκστρατεία της επικεντρώνεται στην “Marine” – αφήνοντας πίσω το επίθετο και το κόμμα. Θα προσπαθήσει, όπως ο Trump, να διεξάγει τον προεκλογικό αγώνα σχεδόν ως ανεξάρτητη. Η στρατηγική της είναι να εμφανίσει τον Fillon ως οπαδό της Thatcher ο οποίος έχει πρόγραμμα να καταστρέψει το γαλλικό κοινωνικό μοντέλο. Θεωρεί ότι η γραμμή αυτή θα της εξασφαλίσει τους ψήφους των γυναικών και των δημοσίων υπαλλήλων – ήδη έχει μεγάλη απήχηση στην εργατική τάξη. Όπως ακριβώς ο Trump, θα προωθήσει τα ένστικτα για τον προστατευτισμό καθώς θα προπαγανδίζει κατά της μετανάστευσης και της ισλαμοποίησης.

Οι δεξιές απόψεις του Fillon, ο καθολικός κοινωνικός συντηρητισμός του θα είναι μεγάλο εμπόδιο για την αριστερά να τον ψηφίσει. Όμως η pacte republicain είναι ακόμη αρκετά δυνατή για να κρατήσει το Front National εκτός. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ίδια η Le Pen πιστεύει ότι η καθοριστική εκλογή η οποία προσφέρει την καλύτερη ευκαιρία για επικράτηση είναι η επόμενη, δηλαδή το 2022.

Οι εκλογές οι οποίες θα πλήξουν την Ευρωπαϊκή ιδέα είναι οι ιταλικές – αν γίνουν. Η πανωλεθρία που υπέστη ο Matteo Renzi στο πρόσφατο δημοψήφισμα αποδεικνύει πόσο θυμό έχουν οι Ιταλοί. Η νότιος Ιταλία είναι τώρα πτωχότερη από την Πολωνία, ενώ η βιομηχανία στην Βόρειο Ιταλία αγωνίζεται για να διατηρηθεί ανταγωνιστική λόγω του Ευρώ. Σε όλη την επικράτεια η οικονομική ανάπτυξη είναι επίπεδη για τα τελευταία 15 χρόνια. το ΔΝΤ προβλέπει ότι η Ιταλία θα χρειαστεί μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2020 για να επιστρέψει στην προ κρίσεως ανάπτυξη – μετά από δύο χαμένες δεκαετίες. Υπό τις περιστάσεις είναι φυσικό οι ψηφοφόροι να προτιμήσουν ένα άλμα στο άγνωστο παρά το status quo.

Η ειδοποιός διαφορά της Ιταλίας με τις άλλες χώρες είναι ότι δεν είναι μόνο ένα κόμμα που δεν θέλει το Ευρώ. Και τα δύο κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης είναι κατά του Ευρώ, και το τρίτο ερωτοτροπεί με την ιδέα. Αν γίνει κυβέρνηση ένα κόμμα ή ένας συνασπισμός κατά του Ευρώ, θα είναι ακόμη μεγαλύτερο σοκ στην Ευρώπη παρά το Brexit.

Οι εκλογές στη Γερμανία φαίνεται εμφανίζονται λιγότερο δραματικές. Η Angela Merkel φαίνεται να εξασφαλίζει ακόμη μια θητεία, ακόμη και αν το εναλλακτικό κόμμα AFD σίγουρα θα εξασφαλίσει έδρες στην Ομοσπονδιακή Βουλή για πρώτη φορά.

Οι δείκτες δείχνουν ότι το κατεστημένο θα τα καταφέρει να επιβιώσει στην Ευρώπη εφέτος. Οι Ολλανδοί ίσως απομακρυνθούν από τον Wilders όταν αντικρύσουν την πραγματικότητα της ψήφου. Στην Γαλλία, οι οπαδοί της Le Pen ίσως να είναι πιο κοντά στο 35% παρά στο 50%. Οι Ιταλοί, ίσως αποφύγουν τις εκλογές. Όμως, οι λαϊκιστές σίγουρα θα είναι σε πιο δυνατή θέση στο τέλος του έτους. Π.χ. η Le Pen σίγουρα θα έχει μια αξιοπρεπή παρουσία στο Εθνικό Κοινοβούλιο μετά τις κοινοβουλευτικές εκλογές.

Αν οι «επαναστάτες» του Νότου διατηρηθούν στην αντιπολίτευση, η Ευρωζώνη πρέπει να μετεξελιχθεί σε πλήρη νομισματική ένωση για να αποφύγει την μελλοντική της διάσπαση. Άλλως, αν μη τώρα, στις επόμενες ή τις μεθεπόμενες εθνικές εκλογές θα έχουμε βασικές ανατροπές.

*Δικηγόρος, Συνεργάτης της Νέας Πολιτικής

    Print       Email

About the author

You might also like...

Παραλληλισμοί μεταξύ Τραμπ και Σι

Read More →