Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Τραμπ και Κίνα: αναγνωριστική διελκυστίνδα

By   /   Δεκέμβριος 22, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τραμπ και Κίνα: αναγνωριστική διελκυστίνδα

    Print       Email

 [22-12-2016]

♦ του Στάθη Καραπάνου*

Σε άρθρο της προηγούμενης εβδομάδος στην στήλη «Επί Του Πιεστηρίου» της Νέας Πολιτικής, σχολίασα πως η πρόκληση που απηύθυνε ο Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα, αναφορικά με το ζήτημα της Ταϊβάν, θα επέφερε αργά ή γρήγορα τα αντίποινα του Πεκίνου. Ο Τραμπ επέλεξε με επιθετικό τρόπο να δώσει στην Κίνα να καταλάβει πως θα επιδιώξει μία ολική επαναδιαπραγμάτευση των σινο-αμερικανικών σχέσεων από την στιγμή που ο ίδιος θα εγκατασταθεί στον Λευκό Οίκο, με έμφαση στο εμπόριο. Τα αντίποινα της Κίνας τελικά δεν καθυστέρησαν καθόλου και είχαν ως στόχο να στείλουν στην Ουάσιγκτον το ξεκάθαρο μήνυμα πως το θέμα της Ταϊβάν δεν είναι διαπραγματεύσιμο και πως τέτοιου είδους προκλητικές συμπεριφορές δεν θα είναι αποδεκτές.

Αμέσως μετά το τηλεφώνημα του Τραμπ με την ηγέτιδα της Ταϊβάν και τις επακόλουθες λεκτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ Τραμπ και στελεχών της κινεζικής κυβέρνησης, η Κίνα προχώρησε σε κατάσχεση υποβρυχίου μη επανδρωμένου πλοίου (drone) του Αμερικανικού Ναυτικού, στην Νότια Θάλασσα της Κίνας, το οποίο οι ΗΠΑ υποστηρίζουν πως έπλεε σε διεθνή ύδατα. Ο Τραμπ σε tweet του δήλωσε χλευαστικά πως «η Κίνα μπορεί να κρατήσει το drone που έκλεψε». Λίγες μέρες αργότερα η Κίνα επέστρεψε το υποβρύχιο όχημα με ειρηνικές διαδικασίες.  

Όσοι ασχολούνται τακτικά με την Κίνα γνωρίζουν τον κανόνα των τριών «Τ»: Tienanmen, Tibet και Taiwan αποτελούν τα τρία ταμπού της κινεζικής ηγεσίας. Στην Κίνα αυτά τα θέματα μπορούν να δειχθούν από δημοσιογράφους και αναλυτές, πάντα όμως εντός των αφηγηματικών πλαισίων που έχουν χαραχθεί από το Κόμμα. Για παράδειγμα, «το Θιβέτ είναι μέρος της Κίνας από αρχαιοτάτων χρόνων» και τα επεισόδια του 1989 στην πλατεία Τιενανμέν του Πεκίνου ήταν «ένα αντεπαναστατικό κίνημα», που αν δεν είχε καταπιεστεί θα είχε βλάψει την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας. Το ταμπού της Ταϊβάν είναι το παλαιότερο. Ο επίσημος ορισμός είναι «αποσχιστική επαρχία» και ο ηγέτης της νήσου είναι ένας «επαρχιακός κυβερνήτης».

Η κυβέρνηση της Κίνας έχει επιβάλλει στα άλλα κράτη την αρχή της «Μίας Κίνας», δηλαδή πως πρέπει να επιλέξουν έναν μόνο συνομιλητή σε διπλωματικό επίπεδο, μεταξύ Πεκίνου και Ταϊπέι. Σταδιακά, οι περισσότερες χώρες έκλεισαν την πρεσβεία τους στην Ταϊβάν, κρατώντας μόνο αυτή στο Πεκίνο. Το ίδιο έκαναν και οι ΗΠΑ το 1979. Τώρα, σαν ένας ελέφαντας σε μία κρυσταλιέρα, ο Τραμπ δέχθηκε το τηλεφώνημα της Τσάι, την αποκάλεσε «πρόεδρο» και ύστερα σε συνέντευξή του δήλωσε πως δεν είναι υποχρεωμένος να τηρήσει την αρχή της «Μίας Κίνας» εάν η Κίνα δεν κάνει πίσω σε άλλα ζητήματα.

Στις ΗΠΑ, πλέον, όλοι ξέρουν πως το τηλεφώνημα που έχει γίνει πέτρα του σκανδάλου είναι μέρος μιας στρατηγικής, της οποίας τα νήματα κινεί ο πρώην γερουσιαστής Μπομπ Ντολ, λομπίστας του οποίου το όνομα βρίσκεται στο βιβλίο εξόδων της Ταϊβάν. Έτσι, μέσω του Global Times, η Κίνα ρίχνει την ευθύνη του διπλωματικού επεισοδίου στις «κακές παρέες» του Τραμπ και στην «απειρία του σε γεωπολιτικά θέματα». Επιπλέον, προειδοποιεί πως εάν ο Τραμπ συνεχίσει στο ίδιο μοτίβο όταν γίνει επισήμως πρόεδρος των ΗΠΑ, τότε η Κίνα μπορεί να προτιμήσει την στρατιωτική λύση για το ζήτημα της Ταϊβάν και «μπορεί να προσφέρει ακόμη και στρατιωτική βοήθεια στους εχθρούς των ΗΠΑ».

Τα μέτωπα μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας είναι πολλά: η Κίνα κρατάει στα χέρια της μεγάλο μερίδιο του αμερικανικού δημοσίου χρέους, οι εμπορικές σχέσεις είναι πολλές, στη Νότια Θάλασσα της Κίνας η κατάσταση είναι τεταμένη, στη Συρία θα ακολουθήσει μοίρασμα και υπάρχει πάντα η πυρηνική απειλή της Βόρειας Κορέας. Η διαφαινόμενη σύγκλιση ΗΠΑ και Ρωσσίας επίσης ανησυχεί την Κίνα. Ο Τραμπ προφανώς θα επιχειρήσει περισσότερες υποχωρήσεις από την Κίνα σε σχέση με τον Ομπάμα, εάν όμως τραβήξει πολύ το σχοινί και οι σινο-αμερικανικές σχέσεις πάρουν την κατιούσα, οι επιπτώσεις μιας τέτοιας τροπής θα έχουν δίχως άλλο παγκόσμια εμβέλεια, τουλάχιστον σε οικονομικό επίπεδο, ενώ δεν αποκλείεται η Κίνα να βρει αφορμή να προχωρήσει με τα όπλα στην τόσο ποθητή επανένωση της Ταϊβάν, με προφανή κίνδυνο κλιμάκωσης της μάχης.   

* Σινολόγος, βοηθός ερευνητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νάπολης «LOrientale»

    Print       Email

About the author

You might also like...

Παρουσίαση του βιβλίου «Ο άρχοντας με τα πολλά πρόσωπα», Παλιά Βουλή, 26/11/17, 12.00 μμ

Read More →