Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Το κινεζικό στρατιωτικό δόγμα της αποτροπής – α’ μέρος

By   /   Απρίλιος 7, 2017  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Το κινεζικό στρατιωτικό δόγμα της αποτροπής – α’ μέρος

    Print       Email

 

[7-4-2017]

♦ του Στάθη Καραπάνου*

Η έννοια «ειρήνη δια της ισχύος» έχει ρίζες που εκτείνονται ακόμη μακρύτερα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ενώ στην ιστορία των ΗΠΑ σίγουρα συνδέεται με την προεδρία του Ρόναλντ Ρήγκαν. Τόσο το «Si vis pacem, para bellum» του Βεγέτιου όσο και το «peace through strength» του Ρήγκαν εκφράζουν την κοινή πεποίθηση πως ο καλύτερος τρόπος για να εξασφαλίσει κανείς την ειρήνη είναι το να είναι έτοιμος για πόλεμο. Όχι να χρησιμοποιεί κανείς προκλητικό λόγο και να δρα ειρηνικά.

Το δόγμα της αποτροπής δεν απεικονίζει μόνο την υλική πλευρά της στρατιωτικής ισχύος, αλλά περιλαμβάνει επίσης την ψυχολογική ετοιμότητα που δείχνει ένα κράτος στο να χρησιμοποιήσει χωρίς δισταγμούς όλη της την στρατιωτική δύναμη.

Παράλληλα με την οικονομική της ανάπτυξη, η Κίνα εκσυγχρονίζει σταδιακά και τον στρατό της, έχοντας κατανοήσει πλέον τον απαράβλεπτο ρόλο που διαδραματίζει η στρατιωτική δύναμη μίας χώρας στην υπεράσπιση των ευρύτερων εθνικών της συμφερόντων. Ο ρόλος που η Κίνα διαφυλάσσει στο δόγμα της αποτροπής είναι μείζονος σημασίας για την αποκρυπτογράφηση των ενεργειών και των μηνυμάτων που προσπαθεί να στείλει η κινεζική ηγεσία.

Είναι πολύ εύκολο οι ΗΠΑ ή άλλες χώρες να παρερμηνεύσουν τις κινήσεις της Κίνας, από τη στιγμή που παρουσιάζεται ως μία ανερχόμενη δύναμη που επιθυμεί να αλλάξει τη διεθνή ισορροπία ισχύος, μετατοπίζοντας τις ΗΠΑ από την ηγεμονική τους θέση εις δημιουργία ενός πολυπολικού συστήματος –σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις, διπολικού συστήματος θεωρούν πολλοί αναλυτές. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν πως η δυναμική τους παρουσία στη Νότια και στην Ανατολική Θάλασσα της Κίνας έχει αποτρεπτικό χαρακτήρα, δεν βλέπουν όμως με τον ίδιο τρόπο τις κινήσεις της Κίνας στις ίδιες περιοχές, κατηγορώντας την για επιθετική συμπεριφορά.

Ο μόνος τρόπος για να γίνει σωστή αποκρυπτογράφηση των στρατιωτικών προθέσεων της Κίνας και όντως να αποφευχθούν συρράξεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κλιμάκωση, δηλαδή σε πόλεμο, είναι η μελέτη των στρατιωτικών της εγγράφων και η οριοθέτηση των στρατιωτικών κινήσεων που μπορούν να θεωρηθούν «φυσιολογικές».

Βασικό άξονα της στρατηγικής σκέψης της Κίνας αποτελεί η «στρατηγική έννοια της ενεργητικής άμυνας». Σύμφωνα με αυτό το δόγμα, η κινεζική πολιτική εθνικής άμυνας έχει αμυντική φύση και αποκτά επιθετικό χαρακτήρα μόνο κατά τον κανόνα του «δεν θα επιτεθούμε εάν δε μας επιτεθούν, αλλά αν μας επιτεθούν σίγουρα θα αντεπιτεθούμε». Εδώ βέβαια παρουσιάζεται το κλασικό πρόβλημα του εάν η κότα γέννησε το αυγό ή το αυγό την κότα, δηλαδή ποια ερμηνεύεται ως πρώτη επίθεση.

Εξίσου σημαντική είναι η αναγνώριση ενός ορίου εντός του οποίου οι στρατιωτικές κινήσεις της Κίνας μπορούν να θεωρηθούν «φυσιολογικές», όπως οι προγραμματισμένες ασκήσεις, οι δοκιμές νέων όπλων και η παράταξη στρατευμάτων με αμυντικό σκοπό. Πολλές φορές για παράδειγμα έχει τύχει προγραμματισμένες ασκήσεις του κινεζικού στρατού που έχουν ανακοινωθεί με την έκδοση του ετήσιου προγράμματος να συνδεθούν από δημοσιογράφους με άσχετες διεθνείς πολιτικές εξελίξεις.

* Σινολόγος, βοηθός ερευνητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νάπολης «LOrientale»

    Print       Email

About the author

You might also like...

Παρουσίαση του βιβλίου «Ο άρχοντας με τα πολλά πρόσωπα», Παλιά Βουλή, 26/11/17, 12.00 μμ

Read More →