Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Τα κράτη-μέλη της ΕΕ στον δρόμο για την Ενεργειακή Ένωση

By   /   Φεβρουάριος 26, 2015  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τα κράτη-μέλη της ΕΕ στον δρόμο για την Ενεργειακή Ένωση

    Print       Email

energeiaki-enosi-120840-2 [26-2-2015]

♦ του Γιάννη Χατζόπουλου*

Σημαντικό βήμα για την ενεργειακή απεξάρτησή τους από τη Ρωσσία με τη στρατηγική για μια ευέλικτη Ενεργειακή Ένωση έκαναν χθες τα κράτη-μέλη της ΕΕ. Τα βασικά σημεία του σχεδιασμού για την ένωση των «ενεργειακών συνόρων» εντός της ΕΕ παρουσίασε χθες ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδιος για την Ενεργειακή Ένωση, Μάρος Σέφκοβιτς. Τα σημεία αυτά, είναι τα εξής: α) Θέσπιση νέας νομοθεσίας για τον επανασχεδιασμό και την αναμόρφωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, β) μεγαλύτερη διαφάνεια στις συμβάσεις φυσικού αερίου, γ) ανάπτυξη ολοκληρωμένης περιφερειακής συνεργασίας με σκοπό την ενοποίηση της αγοράς υπό ισχυρότερο κανονιστικό πλαίσιο, δ) θέσπιση νέου νομοθετικού πλαισίου για τη διασφάλιση της προμήθειας με ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο και ε) αύξηση της χρηματοδότησης από την ΕΕ με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης ή ένα νέο πακέτο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η νέα στρατηγική της ΕΕ αφορά, πρωτίστως, τα κράτη που σήμερα αδυνατούν να διαπραγματευτούν και αναγκάζονται να εισάγουν ενέργεια με δυσμενείς όρους στις συμβάσεις προμήθειας, ως αποτέλεσμα της γεωγραφικής τους θέσης ή για «ιστορικούς λόγους». Η Γερμανία, η οποία δεν επιθυμεί παρεμβάσεις σε ιδιωτικές εμπορικές συμβάσεις, φέρει ενστάσεις, ως μεγάλος καταναλωτής ρωσσικού αερίου. Το Βερολίνο έχει από τις πλέον προνομιακές σχέσεις προμήθειας με τη Gazprom, λόγω των καλύτερων όρων και τιμών που λαμβάνει συγκριτικά με άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας. Έτσι, για τα κράτη-μέλη που προμηθεύονται το αέριο με δυσμενέστερους όρους και μεγαλύτερες τιμές, η Ενεργειακή Ένωση αναμένεται να αποφέρει θετικά αποτελέσματα προσφέροντας τη δυνατότητα για μείωση του ενεργειακού κόστους.

Ο Μάρος Σέφκοβιτς τόνισε πως εγκαινιάστηκε «το πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό σχέδιο στον τομέα της ενέργειας από την εποχή της Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα. Ένα σχέδιο που θα ενώσει 28 ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας σε μία Ενεργειακή Ένωση, θα μειώσει τις εξαρτήσεις της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας και θα εξασφαλίσει ένα προβλέψιμο περιβάλλον για τους επενδυτές, το οποίο χρειάζονται για να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και ανάπτυξη». Ο στόχος της ΕΕ είναι, μέσω της ενεργειακής ένωσης, να αποδυναμώσει την ισχύ της Ρωσσίας στην ενεργειακή αγορά.

Σήμερα, η Ευρώπη εξαρτάται κατά το ένα τρίτο, περίπου, των αναγκών της σε φυσικό αέριο από τη Ρωσσία, με το 50% να διοχετεύεται μέσω της Ουκρανίας. Παράλληλα, η Μόσχα χρησιμοποιεί διαχρονικά την ενεργειακή ισχύ της στην ευρωπαϊκή αγορά ώστε να ασκήσει πολιτικές πιέσεις. Η σχεδιαζόμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ενέργεια θα ισχύει και για εταιρείες ή επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας. Αυτό σημαίνει ότι μελλοντικά, οι εταιρείες θα πρέπει να εγκριθούν από την ΕΕ για να προβούν σε συμφωνίες με τις ρωσσικές εταιρείες φυσικού αερίου. Επίσης, το σχέδιο νόμου προβλέπει τη θέσπιση ομάδων αγοράς για τα κράτη που έχουν έναν προμηθευτή.

Όσον αφορά την ένταξη (σε οικονομικούς και τεχνικούς όρους) των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην ενεργειακή αγορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της ανάπτυξης νέων υποδομών με στόχο το 10% εξ’ αυτών να είναι διασυνοριακές. Σύμφωνα με το προσχέδιο, τα σχήματα τιμολόγησης με όρους αγοράς (Market-based schemes) θα θέσουν τα θεμέλια για την οικονομική ανταγωνιστικότητα. Ο Επίτροπος Ενέργειας και Κλιματικής Δράσης, Μιγκέλ Κανιέτε υπογράμμισε πως η Ενεργειακή Ένωση θα στηρίζεται σε δημόσιους πόρους και θα προσελκύσει ιδιωτικές επενδύσεις μέσω εγγυήσεων κινδύνου.

Η Ενεργειακή Ένωση θα βασίζεται στους εξής άξονες:

α) Ρήτρα αλληλεγγύης: μείωση της εξάρτησης από έναν και μόνον προμηθευτή και πλήρης συνεργασία με τις γειτονικές χώρες, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις διακοπής του ενεργειακού εφοδιασμού. Μεγαλύτερη διαφάνεια στις συμφωνίες των χωρών της ΕΕ για αγορά ενέργειας ή φυσικού αερίου από χώρες εκτός ΕΕ.

β) Ελεύθερη ροή ενέργειας διαμέσου των συνόρων με αυστηρή εφαρμογή των εν ισχύ κανόνων στον ενεργειακό διαχωρισμό και την ανεξαρτησία των ρυθμιστικών αρχών. Επανασχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να είναι πιο διασυνδεδεμένη και να αποκτήσει την απαραίτητη ευελιξία. Σημαντική αναμόρφωση των κρατικών παρεμβάσεων στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, και σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων που ζημιώνουν το περιβάλλον.

γ) Μεγαλύτερη έμφαση στην ενεργειακή απόδοση: ουσιαστική επανεξέταση της ενεργειακής απόδοσης και αντιμετώπισή της ως πηγής ενέργειας ώστε να μπορεί να ανταγωνίζεται με θεμιτούς όρους τη δυναμικότητα παραγωγής.

δ) Μετάβαση σε μια «πράσινη» οικονομία που θα διέπεται από την χαμηλή εκπομπή άνθρακα, την αποτελεσματική απορρόφηση από το δίκτυο της τοπικά παραγόμενης ενέργειας και από τις ανανεώσιμες πηγές. 

Η δημιουργία της Ενεργειακής Ένωσης αποτελεί απόφαση–σταθμό για το ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης. Απώτερος στόχος της, είναι να προφυλάξει τα κράτη-μέλη από τα προβλήματα στην ασφαλή προμήθεια αλλά και να προωθήσει την ενιαία διαπραγμάτευση για την υπογραφή συμβάσεων. Ένα πρώτο βήμα θα είναι να προχωρήσει άμεσα ο έλεγχος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όλων των συμβάσεων προμήθειας ενεργειακών αγαθών που υπογράφονται από τα κράτη μέλη. Ήδη, οι διαδικασίες της Ενεργειακής Ένωσης και ειδικά ο έλεγχος των συμβάσεων προμήθειας αερίου, έχουν εντατικοποιηθεί το τελευταίο διάστημα εξαιτίας της κλιμάκωσης της κρίσης στις σχέσεις ΕΕ-Ρωσσίας. Δεύτερο βήμα θα είναι ο εθελοντικός σχηματισμός ομάδων αγοραστών, προκειμένου να επιτευχθούν πιο ευνοϊκές συνθήκες απέναντι στον ισχυρό προμηθευτή ενέργειας.

Πλέον, μετά από την κίνηση για την απεξάρτηση των κρατών-μελών της ΕΕ από τη Μόσχα, αναμένεται με ενδιαφέρον η επόμενη κίνηση της Ρωσσίας, η οποία θα επιδιώξει να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της και να παραμείνει ο σημαντικότερος ενεργειακός «παίκτης» της Ευρώπης.

*Αρχισυντάκτης της Νέας Πολιτικής

    Print       Email

About the author

You might also like...

Παρουσίαση του βιβλίου «Ο άρχοντας με τα πολλά πρόσωπα», Παλιά Βουλή, 26/11/17, 12.00 μμ

Read More →