Loading...
You are here:  Home  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑ  >  Current Article

Πώς μπορεί να ξαναγεννηθεί η Ελληνική Γεωργία

By   /   Απρίλιος 4, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Πώς μπορεί να ξαναγεννηθεί η Ελληνική Γεωργία

    Print       Email

ελληνικη γεωργια

 ♦ του Πάνου Παναγόπουλου

Μετά από 33 ολόκληρα χρόνια συνεχούς καθοδικής πορείας του Γεωργικού Τομέα, το κείμενο αυτό παρατίθεται περισσότερο ως αντικείμενο συζήτηση, παρά ως  προσέγγιση ενός τελικού σχεδίου.

η υφιστάμενη κατάσταση

Η πασιφανής αποδιοργάνωση της γεωργίας μας αποδεικνύεται με μία  και μόνη, έστω διαγώνια, θεώρηση του πίνακα 1, και για το «τις πταίει» η απάντηση είναι κι αυτή προφανής:  Οφείλεται, αφ’ ενός,  στην  αδιαφορία  και  στην  (τις  πιο πολλές φορές) επιπρόσθετη  ασχετοσύνη   των πολιτικών  με το αντικείμενο της γεωργίας, και αφ’ ετέρου στην ανεπάρκεια και στην τυφλή κομματική προσκόλληση  των  θεσμικών εκπροσώπων των γεωργών/αγροτών. Δηλαδή οι γενικώτερες ευθύνες της πολιτικής και οι επιπτώσεις τους  στον  τομέα  της γεωργίας, είναι σαφώς πολύπλευρες και πολυπρόσωπες.

Α. Οριζόντια Αποδιοργάνωση

  1. Παντελής Αδυναμία Σxεδιασμού Κατευθυντήριας Εθνικής Αγροτικής Πολιτικής, με τυπικό αλλά και ουσιαστικό παράδειγμα την εξέλιξη των Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων (Γ.Ε.), δηλαδή των ακρογωνιαίων στοιχείων της γεωργίας, ως προς το βιώσιμο μέγεθός τους, τον πολυτεμαχισμό τους και τη διαχείρισή τους (management και τυπολογία, δηλαδή ορθολογική επιλογή των ειδών καλλιέργειας και εκτροφής).
  2. Η ανορθολογική αξιοποίηση του υδάτινου δυναμικού και του εθνικού ισοζυγίου χρήσης, που έχουν αφεθεί περίπου στην τύχη τους.
  3. Για την άθλια κατάληξη της Αγροτικής Πίστης, περιττεύουν εξηγήσεις και σχόλια, ή καλύτερα, ας προσέξουμε την τεκμηριωμένη τοποθέτηση του τ. υποδιοικητή της Α.Τ.Ε Δρ. Φ. Παναγιωτόπουλου1[1]
  4. Η ελλιπής Οργανωσιακή Αποτελεσματικότητα της αγοράς. Δηλαδή η διακίνηση των γεωργικών προϊόντων στα διάφορα στάδια χονδρεμπορίου, μεταποίησης, αποθήκευσης και λιανεμπορίου, διακρίνεται από σχετικά μεγάλο αριθμό μεσαζόντων, χωρίς ομαλούς και ικανοποιητικά ταχείς ρυθμούς, αλλά και χωρίς λογικά αποδεκτό συνολικό κόστος διακίνησης.
  5. Η αλλοπρόσαλλη διαδικασία εξισορρόπησης των τιμών και το αδικαιολόγητο τόσο μεγάλο άνοιγμα της ψαλίδας (από τον παραγωγό στον καταναλωτή), συνιστούν σχεδόν ανύπαρκτη Ρυθμιστική Αποτελεσματικότητα. Από την στιγμή κατά την οποία οι ελεύθερες και διαφανείς συναλλαγές στις κεντρικές Λαχαναγορές και Κρεαταγορές των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης μειώθηκαν τόσο δραματικά, έναντι των συναλλαγών με τις αλυσσίδες Super Market, όπου κυριαρχούν τα χαρακτηριστικά των ολιγοπωλίων, που  ούτε ελεύθερα είναι, ούτε διαφανή, η πληροφόρηση, για τις νεφελώδεις έστω τιμές, ισχύει μόνον για τους λίγους που έχουν εξασφαλισμένες προσβάσεις.
  6. Αντί της αξιοποίησης του Συνεταιριστικού κινήματος στην άμβλυνση της Οργανωσιακής και της Ρυθμιστικής αβελτηρίας της αγοράς, βιώσαμε την ανάλωσή του, υπέρ της «ανάπτυξης» συγκεκριμένου πολιτικού κόμματος, με «φινάλε» (μετά από 30 χρόνια), τον νόμο Σκάνδαλο (Ν. 4015/ 2011), προκειμένου να επιβιώσουν τα υπολείμματα των αγροτικών στελεχών του αναπτυχθέντος και στη συνέχεια δικαίως καταβαραθρωθέντος ίδιου αυτού κόμματος.
  7. Η, διά της θυσίας στο βωμό του πλέον ακραίου λαϊκισμού, δηλαδή του ακρωτηριασμού του ίδιου του υπουργείου Γεωργίας (σήμερα Υπ.Α.Α.Τ.), με μόνη δικαιολόγηση την άστοχη (καθ’ ημάς επιλεκτικά και απόλυτα στοχευμένη) περιφερειακή αποσυγκέντρωση, με φυσική συνέπεια την στρέβλωση και τον μαρασμό κάθε εποπτευόμενης υπηρεσίας και οργανισμού από το υπουργείο αυτό.
  8. Η «Γεωργική Έρευνα», ακόμα και στις περιπτώσεις που γίνεται σοβαρή δουλειά, σπάνια απαντά κατά προτεραιότητα στα πραγματικά προβλήματα των συγκεκριμένων κλάδων παραγωγής. Αξιοσημείωτη είναι και η απώλεια ελληνικού γενετικού, πολλαπλασιαστικού υλικού κλπ., λόγω υπολειτουργίας των σχετικών ινστιτούτων. Από την στιγμή δε που εξέλιπε η Υπηρεσία των Γεωργικών Εφαρμογών, η διάχυση των πληροφοριών από την Γεωργική Έρευνα και από την λοιπή νέα Τεχνολογία, εκτός από βραδύτητα, χαρακτηρίζεται και από την ατελή εφαρμογή της, και πολλές φορές και από την ανακρίβεια των πληροφοριών.
  9. Σε όλον τον Ελλαδικό Αγροτικό Κόσμο, είναι γνωστό ότι οι πολύ λίγες μεγάλες Γεωργικές Εκμεταλλεύσεις (Γ.Ε.), ήδη από 20ετίας και πλέον, τηρούν κανονικά βιβλία εσόδων-εξόδων. Αυτές οι Γ.Ε., έχοντας την ευχέρεια να διατηρούν μόνιμο προσωπικό, προγενέστερες απογραφές, εκτιμήσεις για τις αποσβέσεις και τεκμήρια για όλα γενικώς τα έξοδα, επιδεικνύουν, ασήμαντη φοροδοτική ικανότητα ή και καθόλου, όπως ήταν αναμενόμενο, λόγω έλλειψης υποδομών και κυρίως αυτών της οργανωσιακής και ρυθμιστικής αποτελεσματικότητας στην αγορά των γεωργικών προϊόντων. Συνεπώς, το να επιχειρείται υπερφορολόγηση του Γεωργικού Τομέα, (επί των σχεδόν ακαθαρίστων εσόδων!), είναι τουλάχιστον άηθες. Εξ άλλου, από τους πίνακες των Εθνικών Λογαριασμών συνάγεται πως ο μέσος όρος του καθαρού οικογενειακού γεωργικού εισοδήματος, εάν συμπεριληφθούν οι μειωμένες καινούργιες επιδοτήσεις και τα λογιστικά νέα έξοδα, ανέρχεται σε περίπου €6.500 (εξυπακούεται με κέρδη ούτε καν ΜΗΔΕΝΙΚΑ). Ενώ, δε, για τους αγρεργάτες το αφορολόγητο είναι €9.500, το ποσό επί του οποίου θα φορολογηθεί ο αγρότης από το πρώτο ευρώ με 13% ή με 26%, θα είναι αυξημένο (τουλάχιστον κατά 65%) πάνω από το άνευ κέρδους οικογενειακό εισόδημα, δηλαδή, κατά μέσο όρο, μεγαλύτερο από €10.000, λόγω των στοχευμένων παραλείψεων του υπ. Οικονομικών που δεν δικαιολογούνται με κανέναν τρόπο. Συγκεκριμένα δεν ελήφθησαν υπ’ όψιν:

α) Όχι μόνον τα τεκμαρτά ημερομίσθια  του αγρότη και της οικογένειάς του, αλλά δεν υπολογίζεται ούτε το τεκμαρτό ενοίκιο της ιδιόκτητης γης και πολύ περισσότερο οι τόκοι των ιδίων κεφαλαίων.

β) Η μη αναγνώριση όλων των αποσβέσεων, και ειδικά της απόσβεσης της υπολειμματικής αξίας, του δηλαδή περίπου 80%, των επενδύσεων των  Γ.Ε.

γ) Η μη δυνατότητα συλλογής εργόσημων από το τουλάχιστον 50% των αγρεργατών. Εδώ προφανώς έχει ανατεθεί στους αγρότες να επιλύσουν το μεγαλύτερο κομμάτι του μεταναστευτικού.

δ) Το αδιευκρίνιστο των χωρίς επίσημες αποδείξεις εξόδων (χρήση της γεώτρησης τρίτων, χρήση μη ιδιόκτητων μηχανημάτων κ.ά., που δεν αριθμούνται).

ε) ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΩΔΕΣ της  μη αναγνώρισης, των κυλιόμενων μέσων όρων για τα ετήσια έσοδα, και της παράλληλης αδυναμίας μεταφοράς του παθητικού από το ένα έτος στο άλλο, ενώ είναι παγκοσμίως παραδεκτό ότι στην γεωργία, και μάλιστα στην Μεσογειακή, δεν υπάρχει απολύτως καμμία κανονικότητα στα ετήσια  εισοδήματα. Συνεπώς, μόνη η απειλή της αυστηρής φορολόγησης επί του «ακαθαρίστου!», σε έναν παραγωγικό τομέα που δεν έχει καθόλου περιθώρια, είναι αρκετή για να τον διαλύσει. Κι αυτό χωρίς να λαμβάνεται  υπ’όψιν τουλάχιστον η διατροφική ασφάλεια ενός ολόκληρου λαού. Πρέπει δε να μας προβληματίσουν και οι περίεργα υπερβολικές και ίσως  απροκάλυπτα ιδιοτελείς ενέργειες του υπ. Οικονομικών, υπέρ όχι μόνον μιας συγκεκριμένης συντεχνίας περιορισμένων δυνατοτήτων, νεόκοπης στον τομέα της Γεωργίας. Σαφώς ύποπτες είναι και οι δύο προς ώρας «επιτυχημένες» απόπειρες μετάλλαξης των Γεωργών/ Αγροτών από επιχειρηματίες σε ελεύθερους επαγγελματίες και στην συνέχεια σε επιτηδευματίες.

  1. Τα κριτήρια με τα οποία καταμερίσθηκαν οι γεωργικές ενισχύσεις της Ε.Ε. δεν αποφασίσθηκαν μόνον χωρίς σοβαρή ειδική μελέτη, αλλά εν πολλοίς και με ελληνικού τύπου λαϊκίστικα κριτήρια, με τις ών ουκ έστιν αριθμός συνέπειες, όπως λ.χ. την συνεχή μείωση στην Βιολογική Γεωργία, και εκτάσεων, και αριθμού καλλιεργητών. Όμως, θα πρέπει να μην μας διαφεύγει πως παλαιότερα στην Ε.Ε. (στην τότε Ε.Ο.Κ.) επιδοτούσαν/ επιδοτούσαμε την γεωργία, για να πλησιάσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο την αυτάρκεια της Ευρώπης και να επιτύχουμε αντίστοιχη απεξάρτησή της, κυρίως από τις Η.Π.Α. Σήμερα ο μοναδικός στόχος των ενισχύσεων/επιδοτήσεων στην γεωργία τείνει να είναι η κατοχύρωση απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, ώστε να αντεπεξέλθουν οι αγρότες στις άδικες πιέσεις που δέχονται γενικώς και ιδιαίτερα σε κάποια προϊόντα. Στα εσπεριδοειδή, λ.χ., οι Ευρωπαίοι αγρότες του Νότου αντιμετωπίζουν ανταγωνισμό από χώρες στις οποίες τα ημερομίσθια είναι μέχρι και 8 (!!) φορές χαμηλότερα. Αυτές, λοιπόν, οι επιδοτήσεις δεν αποτελούν πλέον ένα γενναίο φιλοδώρημα προς τους Ευρωπαίους αγρότες, ουδέ καν κίνητρο όπως κατά το παρελθόν, αλλά ένα απαραίτητο αντιστάθμισμα απέναντι στα δεινά από τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης.

Β. Τα κατά κλάδο της κύριας γεωργικής παραγωγής, σοβαρότερα προβλήματα, παρατίθενται στον Πίνακα 1. Δηλαδή στον πίνακα αυτόν προσεγγίζεται το πόσο αρνητικά επηρεάζουν οι παράγοντες της στήλης ‘Π’ την κάθε παραπλεύρως καλλιέργεια/ εκτροφή (στήλες 1 έως 24). Αρχίζοντας από μηδενικό (0) επηρεασμό και καταλήγοντας προοδευτικά από το I(#),II(#),III(#),IV(#),στο V(#) όπου    το # σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος λόγος (παράγων της στήλης ‘Π’) καθιστά παθητική την καλλιέργεια / εκτροφή  που  αντιστοιχεί σε μία ή περισσότερες από τις στήλες 1 έως 24.

1)   Φυτική Παραγωγή:
α)    Φυτά   Αροτραίας  (μεγάλης)  καλλιεργείας:   Δημητριακά  (1),    Αραβόσιτος  (2),    Βαμβάκι  (3), Καπνός  (4) ,  Ζαχαρότευτλα (5),  Κτηνοτροφικά  Φυτά (6), (μηδική  και  λοιπά  ψυχανθή,  τεύλα,   σόργο / αραβόσιτος  χλωράς  νομής  κ.ά) (6). β)Αμπελουργία: Ποικιλίες Οινοποιήσιμες  (7),  Νωπής κατανάλωσης (8), Αποξηραινόμενης  (σταφίδες )  (9)   γ)   Δενδροκομία:    Ελαιοκομία   (10),   Εσπεριδοειδή   (11),  Πυρηνόκαρπα   (12),    Μηλοειδή   και    άλλες    οπώρες   (13),  Ξηροί   καρποί   (14).   δ)  Λαχανοκομία (Κηπευτικά) :  Θερμοκηπίων   (15),   Ασκεπούς   παραγωγής   (16).  ε)   Ισορροπημένες   Γεωργοκτηνο- πτηνοτροφικές  εκμεταλλεύσεις  (17).

  1. Ζωϊκή Παραγωγή:
    α) Βοοτροφία: Αγελαδοτροφία γαλακτοπαραγωγός (18),  Πάχυνση μόσχων (για κρέας) (19). β)Αιγοπροβατοτροφία : Για παραγωγή γάλακτος  (20),  Για πάχυνση αμνοεριφίων (21) γ) Χοιροτροφία (22).  δ)Πτηνοτροφία :  Για παραγωγή αυγών (23),  Για παραγωγή κρέατος (24).

Οι ενδεικτικές προσεγγίσεις του ΠΙΝΑΚΑ 1 στηρίχθηκαν μεν σε εμπειρίες ειδικών ως επί το πλείστον επιστημόνων, όχι όμως και σε μελέτες, που μόνον από αυτές μπορούμε να συνάγουμε ασφαλή συμπεράσματα. Υπ΄όψιν ότι οι παράγοντες  της στήλης ‘Π’ τελικά μπορεί να είναι και υπερδιπλάσιοι, δηλαδή ίσως και 20, οι δε επί μέρους κλάδοι παραγωγής να φθάνουν συνολικά όχι τους 24 αλλά και τους 50, τουτέστιν χίλιες (20 × 50) τέτοιες περιπτώσεις και υποπεριπτώσεις, κι’ αυτά μόνον και μόνον για να διαπιστώσουμε με περισσότερη αξιοπιστία «τα χάλια μας», χώρια δηλαδή από την πολύ πιο δύσκολη, συνθετική δουλειά, που αφορά «το δέον γενέσθαι».

Η πλέον καθοριστική, γενικώτερη παρατήρηση, είναι το γιατί δεν αξιοποιούνται τουλάχιστον οι υφιστάμενοι θεσμοί, έτσι ώστε να καμφθεί η αντιεπιστημονική αυθαιρεσία του κάθε «επίορκου και ανάξιου επιστήμονα- σαλτιμπάγκου»,  που είναι έτοιμος να υπογράψει το ο,τιδήποτε  «αντί  πινακίου φακής», εις βάρος ακόμα και της διατροφικής μας ασφάλειας και όλων εκείνων που μας την εξασφαλίζουν. Εν προκειμένω, τι παριστάνουν π.χ. τα επιστημονικά επιμελητήρια; Γιατί δεν τους αφαιρούν τις άδειες άσκησης επαγγέλματος; Μήπως είμαστε ήδη από καιρό ένα «Failed State»;

Θεραπεία: πάγια διακομματική κατεύθυνση Εθνικής Αγροτικής Πολιτικής

Η κατάσταση και η δομή της Γεωργίας μας δεν αφήνουν περιθώρια ουσιαστικής κομματικής διαφοροποίησης για κατευθυντήριες γραμμές Αγροτικής Πολιτικής, ακόμα και αν δεν είχαμε τους περιορισμούς της Κ.Α.Π. (Κοινή Αγροτική Πολιτική), που σε ορισμένα σημεία είναι απαραίτητο να αρθούν, με κοινή συναίνεση, έστω προσωρινά, λόγω των ειδικών συνθηκών στις οποίες έχει περιέλθει η Ελληνική Γεωργία και η Οικονομία της χώρας γενικώτερα.

Προς τούτοις προτείνονται περίπου 300 ΤΙΜΗΤΙΚΕΣ 2ετείς προσλήψεις ή επαναπροσλήψεις κορυφαίων (μάχιμων ακόμα) γεωτεχνικών μας, ανεξάρτητα από ηλικία και προέλευση (από τον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα), με περιορισμένο, επίσης, τιμητικό επίδομα, και με παράλληλη προσκόλληση σ’ αυτούς, τριπλάσιου αριθμού νεο-προσλαμβανόμενων και εν ενεργεία μεταπτυχιακών γεωτεχνικών, με σαφείς εμπειρίες στο γνωστικό αντικείμενό τους, για την εξ υπαρχής αναδιοργάνωση και στελέχωση του υπουργείου Γεωργίας, του υπουργείου που αποτέλεσε με επιτυχία το κεντρικό νευρικό σύστημα της γεωργίας μας. Δηλαδή έτσι ώστε το υπουργείο αυτό να πορευθεί με δική του περιφερειακή δομή και προσθήκη αρμοδιοτήτων από το υπουργείο Ανάπτυξης, στον Τομέα των Τροφίμων και Διάθεσης Γεωργικών Προϊόντων, αλλά και με τα Δάση να επανέρχονται στην φυσιολογική βάση τους.

Α.  Οριζόντια ενιαία περιφερικοποιημένη υπηρεσία του υπουργείου Γεωργίας, που να περιλαμβάνει όλα όσα αφορούν τις Γεωργικές Εκμεταλλεύσεις (Γ.Ε.), με βασική επιδίωξη την αναβίωση, εξυγίανση και συγκρότηση των παρακάτω στόχων:

  1. Την βιωσιμότητα των Γ.Ε.: Έγγειος αναδιάρθρωση με στόχο μεγέθους 2 έως 3 ΜΑΕ (Μονάδες Ανθρώπινης Εργασίας) τουλάχιστον για ένα 15% των Γ.Ε. και με τυπολογία που να εξασφαλίζει όσο το δυνατόν περισσότερη συνεχόμενη εργασία στον επί κεφαλής, αφού το πραγματικό εισόδημά του ταυτίζεται πρακτικά με την τεκμαρτή εργασία του και όχι να καταφεύγει σε εκτεταμένη μονοκαλλιέργεια.

Στην προκειμένη περίπτωση, το μέγιστο ποσοστό της μεγέθυνσης των Γ.Ε. σε βιώσιμες, με το μικρότερο δυνατό κόστος και με σχετική διαδικαστική ευχέρεια, μπορεί να επιτευχθεί μόνον ΚΑΤΑ την διαδικασία του ΑΝΑΔΑΣΜΟΥ, βάσει του νόμου 674/1977, ο οποίος δεν στοχεύει πλέον αποκλειστικά στην συγκέντρωση της ιδιοκτησίας, αλλά αφήνει την πόρτα διάπλατη στην μεγέθυνση των Γ.Ε., δηλαδή είτε με ιδιόκτητα αγροτεμάχια, είτε με δημόσια (άρθρα 25 και 29).

Ακριβώς πριν από την φάση της αναδιανομής, προτού δηλαδή από τον νέο σχεδιασμό και την χάραξη επί του εδάφους της νέας τελικής μορφής των ιδιοκτησιών, δίνεται η ανεπανάληπτη ευκαιρία ριζικής Εγγείου Αναδιαρθρώσεως. Αυτό σημαίνει ότι, εν όσω οι ιδιοκτησίες αποτελούν «ιδανικά μερίδια», ο μελετητής μπορεί να τοποθετήσει τα ιδανικά αυτά μερίδια (τα δικαιώματα σε έκταση γης) συγκεντρωμένα (μαζί), ανάλογα με τις επιθυμίες και τις συμφωνίες των εκμισθωτών/ ενοικιαστών, των πωλητών/ αγοραστών, αυτών που σκοπεύουν να συνεργασθούν με διάφορους εταιρικούς τύπους κ.ο.κ., αλλά και ανάλογα με την τυπολογία παραγωγής της περιοχής και με τη μεγιστοποίηση του δημόσιου οφέλους, όπως επιτάσσει η συνταγματική διάσταση επί της οποίας ερείδεται ο ΑΝΑΔΑΣΜΟΣ (βλ. Σχετικό Διάγραμμα).

  1. Την, για πρακτικούς λόγους, κατά κατηγορία, χορήγηση επαγγελματικών ταυτοτήτων στους Γεωργούς/Αγρότες: α) Με αποκλειστική απασχόληση, β) Με ουσιαστικά κύρια απασχόληση, γ) Με μερική απασχόληση, δ) Αγρεργάτες με μόνιμη εγκατάσταση, ε) Αγρεργάτες χωρίς μόνιμη εγκατάσταση. Οι κατηγορίες γ) και ε), χωρίς υποχρέωση ασφάλισης στον Ο.Γ.Α. (μόνον εργόσημα).
  2. Τους Συνεταιρισμούς (νομοθετικά), με την γενικώτερη νομοθεσία, προσαρμοσμένη στην διεθνή εμπειρία και σε πλαίσια κατάλληλα για Ευρωπαϊκή χώρα. Παράλληλα, όμως, με τον επαγγελματισμό, να επικρατήσει και ο ρεαλισμός, θεσμοθετώντας έτσι, ώστε να «απογαλακτισθούν» επιτέλους οι Συνεταιρισμοί και οι ομάδες παραγωγών, από το κομματικό «Κέρας της Αμάλθειας».
  3. Την επανασύσταση της Υπηρεσίας Εγγείων Βελτιώσεων σε νέες βάσεις και στόχους, προκειμένου να αξιοποιηθεί ορθολογικά το υδάτινο δυναμικό της χώρας.
  4. Την Αγροτική Πίστη: για επιδοτούμενες επενδύσεις, καθώς και για συνήθη καλλιεργητικά και μεσο-μακροπρόθεσμα δάνεια, το ύψος της πίστωσης για την κάθε Γ.Ε. και για συγκεκριμένο σκοπό, να καθορίζεται από αρμόδια περιφερειακή υπηρεσία του υπ. Γεωργίας. Όλες οι τράπεζες θα δανείζουν υποχρεωτικά ένα ποσοστό του τζίρου τους, με την ρήτρα του πιο χαμηλού επιτοκίου που διαθέτει η κάθε μία τους, στους λοιπούς πιστούχους της, αλλά και αυτό μειωμένο κατά ένα σημαντικό ποσοστό. Τουτέστιν όλα αυτά θα παρακολουθούνται/υλοποιούνται από την σημερινή Ειδική Γραμματεία του υπ. Γεωργίας (Υπ. Α.Α.Τ.), που θα αποκτήσει και αυτή περιφερειακά τμήματα για την πληρέστερη εξυπηρέτηση των Γ.Ε., μαζί με το σχεδόν ταυτόσημο αντικείμενο το οποίο είχε ήδη αναλάβει.
  5. Την φορολογία των Γ.Ε. για την μεθόδευση της διαδικασίας και την παρακολούθηση της όλης εξέλιξής της, που είναι απαραίτητο να ανατεθεί στο υπ. Γεωργίας, λόγω της δεδομένης επικίνδυνης ασχετοσύνης (αναφορικά με την Γεωργία) του υπ. Οικονομικών, στο οποίο είναι λογικό να παραμείνουν η μηχανογραφική, η ελεγκτική και η εισπρακτική αρμοδιότητα.
  6. Γεωργικές Εφαρμογές* και Συνεταιρισμοί, Επιμελητήρια, Επιστημονικές Οργανώσεις, και Αγροτικοί Σύλλογοι, όλα αυτά επικεντρωμένα στην υποβοήθηση και την συνεχή αναθεώρηση των στόχων II, Α, Β, Γ, Δ, Ε, ΣΤ και Ζ. Δηλαδή αυτή η αναδιοργάνωση της Γεωργίας και η αποτελεσματικότητά της, να κρίνονται κατά την εφαρμογή τους και από τους αρμόδιους φορείς των ουσιαστικών Γεωργών και όχι των «Δήθεν» Αγροτών, και, επίσης, όχι  αποκλειστικά από κρατικούς  επιστήμονες*.
  7. Τις αγροτικές ενισχύσεις, που θα πρέπει να είναι μελετημένα κατανεμημένες, με όλα τα κατά κλάδο κριτήρια και με πλέον βασικό την ανταγωνιστικότητα του καθέκαστα κλάδου, δηλαδή με βάση τα παρακάτω II B  1 έως 4, κριτήρια. Συνεπώς όχι ως αποτέλεσμα πολιτικής κατά περιφέρεια και κατά κλάδο μαγειρεύματα, και ο αρμόδιος οργανισμός «ΟΠΕΚΕΠΕ», να είναι ολιγαριθμότερος και με πολύ πιο απλουστευμένες διαδικασίες.

Β.   Τα κριτήρια   κατά  κλάδους  παραγωγής,  που   θα  συνεπάγονται  αναγκαίες   εντατικοποιήσεις/εκτατικοποιήσεις  και  αυξομειώσεις,  με  παρεπόμενη εφαρμογή προηγμένης τεχνολογίας και γενικώτερο στόχο την μεγιστοποίηση του εθνικού οφέλους, είναι:

  1. Τα ανταγωνιστικά και συγκριτικά πλεονεκτήματα/μειονεκτήματα   έναντι   της   παραγωγής ,   μεταποίησης και  διακίνησης  αντίστοιχων  προϊόντων,  αφ’ενός  της  Ε.Ε. και  αφ’ετέρου  τρίτων χωρών, και  συνεπώς  η συνολική ανταγωνιστικότητα   (ποιότητα και κόστος  παραγωγής, καθώς και  διακίνησης  των καθέκαστα προϊόντων).
    2.  Το ισοζύγιο εγχώριας κατανάλωσης και οι υφιστάμενες εισαγωγές/εξαγωγές.

    3.  Οι προστιθέμενες αξίες κατά περίπτωση.
    4. Η  τυπολογία  των  Γ.Ε.,  ως  περιοριστικός   παράγων,   διότι   πολλές  φορές  είναι  απαραίτητη  η προσθήκη  στις  Γ.Ε. κάποιου  συμπληρωματικού κλάδου, π.χ. προκειμένης της αύξησης των τεκμαρτών ημερομισθίων,  και ας μην προβλέπεται κερδοφόρος.

Γ.  Έρευνα.  Κατά 90% και πλέον  εφαρμοσμένη  και  ανταποκρινόμενη  στις κατά κλάδο ανάγκες της Ελληνικής Γεωργίας.

Δ. Την αποτελεσματικώτερη δυνατή υπηρεσιακή δομή του υπουργείου Γεωργίας κατά κλάδους παραγωγής, με στόχο/επιδίωξη την συντονισμένη λειτουργία της έρευνας, σε συνδυασμό με την προσαρμογή (στην  βελτιωμένη τυπολογία) των γεωργικών εκμεταλλεύσεων.

Ε. Βελτίωση του επιπέδου του ανθρώπινου δυναμικού, κυρίως σε ό,τι αφορά τους επικεφαλής των Γ.Ε., που όμως, αν δεν υπάρξει το κίνητρο βιωσιμότητας των μονάδων τους, είναι πολύ δύσκολο να αποδώσει η οποιαδήποτε προσπάθεια.

ΣΤ. Ως Ευρωπαϊκή Μεσογειακή Χώρα, οφείλουμε αυξημένο σεβασμό στο περιβάλλον, και για τα όσα αφορούν στην Γεωργία, αλλά και για λόγους «οικονομίστικους». Δηλαδή δεν πρέπει να ξεχνάμε την βαρειά μας βιομηχανία, που ακούει στο όνομα «Τουρισμός».

Ζ. Επίλυση  των  προβλημάτων   των  οποίων   γίνεται  μνεία  στους επί μέρους κλάδους παραγωγής (βλ. πίνακα 1 και ΙΙ Β  1 έως 4), όπου ελάχιστες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί μέχρι σήμερα, αλλά κι’  αυτές χωρίς ποτέ να έχουν ολοκληρωθεί .

    Τα 33 χρόνια συνεχούς οπισθοδρόμησης, σε έναν κόσμο που προχωρά με ταχείς ρυθμούς και δεν μας περιμένει, αποτελούν μια πραγματικότητα, και όσο και αν προσωπικά αντιτίθεμαι σε τέτοιους ρυθμούς «ανάπτυξης» (όπως ευελπιστώ  και πολλοί άλλοι), τα χρόνια αυτά της αδράνειάς μας  είναι πάρα πολλά και πρέπει να αντιδράσουμε, τουλάχιστον με την Κοινή Λογική.

Ανάπτυξη χωρίς άλλα δάνεια

Ο καπιταλισμός των ημερών μας δεν είναι πιά ο καπιταλισμός του Εικοστού Αιώνα, δηλαδή ο κόσμος των εργοστασίων, της αστικής τάξης, του προλεταριάτου και  της «πάλης των τάξεων». Αυτός ο κόσμος είχε μία στοιχειώδη συνοχή και τάξη και, το κυριώτερο, προσέφερε απασχόληση, εισόδημα και σχετική υλική ευημερία στις κοινωνίες. Επίσης διαπνεόταν και από μία στοιχειώδη αίσθηση κοινωνικής πρόνοιας για τους ασθενέστερους. Τουλάχιστον στην μεταπολεμική του φάση.

Ο σημερινός μετα-καπιταλισμός είναι συνάρτηση των μεγάλων κερδοσκοπικών funds, των χρηματοπιστωτικών κολοσσών, των οίκων αξιολόγησης και των διαφόρων επικοινωνιακών μηχανισμών που τους υπηρετούν. Βασικό χαρακτηριστικό του μετα-καπιταλισμού είναι η μη παραγωγική αλλά κερδοσκοπική του διάσταση. Δηλαδή σε πρώτη φάση η διακίνηση κεφαλαίων, σε δεύτερη φάση παραγώγων και από εκεί και πέρα η συνεχής, σε αλλεπάλληλους διευρυνόμενους κύκλους, κερδοσκοπία, που καταλήγει στο σημείο το εικονικό χρήμα να είναι χιλιάδες φορές περισσότερο από το πραγματικό.

Αποτέλεσμα είναι η τεράστια χρηματοπιστωτική φούσκα στην οποία κάθεται σήμερα η ανθρωπότητα, με την ελπίδα ότι δεν θα εκραγεί λόγω ενός αστάθμητου παράγοντα, που θα προκαλέσει κάποιο είδος καταστροφικού ντόμινο (όπως π.χ. η ελληνική κρίση χρέους).

Σύμφωνα με την επικρατούσα αντίληψη, που εκπέμπεται ως «αυτονόητη» από αυτόν τον μετα-καπιταλισμό, και που καλλιεργείται συστηματικά από τους διάφορους οργανικούς διανοουμένους του, οικονομολόγους, αναλυτές κλπ.,  αναγκαίο εξάρτημα της ζωής κάθε ανθρώπου χωριστά αλλά και κάθε κράτους είναι ο δανεισμός. Η λήψη δανείου από έναν μεσοαστού μισθωτού οικογενειάρχη για να πάει διακοπές στα νησιά Πουκέ ή για να αγοράσει αυτοκίνητο μεγάλου κυβισμού, έγινε τόσο αυτονόητη όσο και η συνεχής πώληση εντόκων γραμματίων από ένα κράτος, προκειμένου να αποπληρώνει τις τακτικές δαπάνες του. Όλοι ζουν με δανεικά, το δε ζήτημα της αποπληρωμής θεωρείται δευτερεύον.

Παλαιότερα, στις οικογένειες, οι δαπάνες προσδιορίζονταν βάσει του δεδομένου εισοδήματος, με πρόνοια να μην το υπερβαίνουν, υπήρχε δε πρόβλεψη και για κάποια αποταμίευση. Στα δε κράτη υπήρχε ακριβώς η ίδια φιλοσοφία στον κρατικό προϋπολογισμό.

Σήμερα, οι καταναλωτές, πρώτα προσδιορίζουν τις δαπάνες τους με βάση τις καταναλωτικές τους επιθυμίες. Και στην συνέχεια υπολογίζεται πόσο αυτές υπερβαίνουν το εισόδημα. Το υπολειπόμενο ποσόν καλύπτεται με δανεισμό. Για αποταμίευση ούτε λόγος. Τα δε κράτη κάνουν περίπου το ίδιο: πρώτα υπολογίζουν τις δαπάνες βάσει πολιτικών και άλλων κριτηρίων, και στην συνέχεια προσθέτουν στα προβλεπόμενα έσοδα όσον δανεισμό χρειάζονται. Και εάν μεν ένα κράτος έχει ισχυρές οικονομικές δομές, μπορεί να εξυπηρετεί τον δανεισμό του. Εάν όμως πρόκειται για κράτος οικονομικά αδύναμο, τότε στην γωνία περιμένει η χρεωκοπία και οι τοκογλύφοι που θα το λεηλατήσουν.

Η στοιχειώδης παλαιά λογική των νοικοκυριών, ότι πρώτα υπολογίζουμε τα έσοδα, μετά καταρτίζουμε τις δαπάνες και προβλέπουμε και κάποια αποταμίευση, τον δε δανεισμό τον χρησιμοποιούμε μόνον σε έσχατη ανάγκη, πρέπει να ξαναβάλουμε και στην ιδιωτική και στην πολιτική μας ζωή. Αλλοιώς, όσες φορές κι αν κηρύξουμε στάση πληρωμών και μονομερή διαγραφή του χρέους, θα ξαναβρεθούμε σύντομα στην ίδια θέση.

[1] Βλ. Ηλεκτρονικό Περιοδικό Κοινωνική Οικονομία τεύχος 1, Ιούλιος-  Σεπτ. 2014  (isemjournal.blogspot.gr)

* Ολιγάριθμη, δομημένη και περιφερικοποιημένη υπηρεσία Γεωργικών Εφαρμογών, που να διαθέτει όμως πολυάριθμους γεωτεχνικούς με ένα επίδομα που θα αντιστοιχεί στο σχεδόν μισό των  αποδοχών των συναδέλφων τους δημόσιων λειτουργών και για το άλλο μισό θα εργάζονται ως σύμβουλοι μερικής απασχόλησης, είτε Γεωργικών Συνεταιρισμών είτε Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων. Οι σύμβουλοι αυτοί θα έχουν κατά προτεραιότητα πρόσβαση στην έρευνα και σε όλες τις υπηρεσίες του υπουργείου, για την εξυπηρέτηση των Γ.Ε. και των Συνεταιρισμών.

Γεωπόνου-Οικονομολόγου Διδάκτορος Πανεπιστημίου Σορβόννης

 

    Print       Email

About the author

You might also like...

Μπορεί το failed-state να γίνει κράτος;

Read More →