Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

«Πόλεμος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Google

By   /   Νοέμβριος 28, 2014  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο «Πόλεμος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Google

    Print       Email

goog[28-11-2014]

♦ Της Ιωάννας Παναγιωτοπούλου*

Με 458 ψήφους υπέρ και 173 κατά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε την διάσπαση του διαδικτυακού κολοσσού της Google. Σύμφωνα με την απόφαση, η Google θα πρέπει να διαχωρίσει τις υπηρεσίες της διαδικτυακής αναζήτησης από τις υπόλοιπες εμπορικές δραστηριότητές της, προκειμένου να γίνει αποδεκτή η συνέχιση της δραστηριότητάς της σε ευρωπαϊκό έδαφος από την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκή Επιτροπής.

Η πίεση των Ευρωπαίων στην αμερικανική Google δεν αποτελεί είδηση. Οι αντιπαραθέσεις του παγκόσμιου ιντερνετικού κολοσσού με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκονται στην κορυφή της επικαιρότητας τα τελευταία χρόνια. Τελευταίο ‘επεισόδιο’ στην κόντρα αυτή αποτέλεσε η δήλωση του Επιτρόπου για την Ψηφιακή Οικονομία και την Κοινωνία, Γκίντερ Έντιγκερ, στα τέλη Οκτωβρίου, ο οποίος έκανε λόγο για την υποχρέωση των μηχανών αναζήτησης να πληρώνουν για την εκμετάλλευση του περιεχομένου που προβάλλεται στα αποτελέσματά τους, πρόταση που έγινε γνωστή ως «Google Tax» (φόρος στην Google).

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βέβαια δεν έχει την εξουσία να υποχρεώσει την εταιρεία να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση. Στόχος της απόφασης είναι η έκφραση της βούλησης του Ευρωκοινοβουλίου για αντιμετώπιση του μονοπωλίου της Google στην ευρωπαϊκή αγορά, που απηχεί την δυσαρέσκεια των ευρωπαΪκών θεσμών για τις πρακτικές της εταιρείας και την δύναμη που αυτή έχει αποκτήσει. Για να αποκωδικοποιήσουμε το μήνυμα: στόχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι η σταδιακή «εξαφάνιση» της Google από την Ευρώπη, ώστε να αντικατασταθεί από ευρωπαϊκές εταιρείες.

Σύμφωνα με χθεσινό πύρινο άρθρο του Economist –στο διοικητικό συμβούλιο του οποίου πάντως είναι μέλος ο επικεφαλής της Google, Eric Schimdt-, πίσω από τις ενέργειες της Ε.Ε. υποκρύπτονται άλλα συμφέροντα. Το περιοδικό κατηγορεί την Ε.Ε. πως οι αποφάσεις της ευνοούν γερμανικούς κολοσσούς και πως στόχος είναι όχι η προστασία των Ευρωπαίων καταναλωτών αλλά των ευρωπαϊκών εταιρειών. Το επιχείρημα αυτό ενδυναμώνεται από το γεγονός πως από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της διάσπασης της Google είναι δύο γερμανικοί «γίγαντες» των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, οι εταιρείες Axel Springer και Hubert Burda Media.

Το άρθρο-καταπέλτης του Economist ρίχνει βέλη προς την Ε.Ε. θέτοντας την ερώτηση (και εμμέσως δίνοντας την απάντηση) «γιατί η Ε.Ε δεν μπόρεσε να φτιάξει μια μικρή έστω Google όλα αυτά τα χρόνια;». Η απάντηση είναι προφανής και μπορούμε να τη δώσουμε οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι πολίτες: επειδή στην ΕΕ υπάρχει έλλειμμα καινοτομίας και -κυρίως- έλλειψη κατάλληλων πολιτικών στήριξης της πρωτοποριακής επιχειρηματικότητας.

Η Ε.Ε. είναι συντηρητική σε ό,τι αφορά την επιχειρηματική κινητικότητα και πρωτοβουλία. Δεν υποστηρίζει την ελεύθερη επιχειρηματικότητα, καθώς σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. υπάρχουν εκατοντάδες ρυθμιστικά μέτρα για το πλαίσιο δράσης των επιχειρήσεων. Επίσης, η Ε.Ε. δεν παρέχει ικανά κίνητρα για επενδύσεις. Η διάθεση «κηδεμονίας-ελέγχου» των επιχειρήσεων  και η γραφειοκρατία διατρέχουν τις πολιτικές της Ε.Ε.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόσφατο σχετικά κίνημα του crowdfunding ή, ελληνιστί, της διαδικτυακής μικροχρηματοδότησης. Το crowdfunding αποτελεί μια νέα μορφή χρηματοδότησης, όπου κάθε χρήστης μπορεί να παρουσιάσει στο διαδίκτυο ένα επιχειρηματικό σχέδιο και να ζητήσει χρηματοδότηση για την υλοποίησή του. Ο καθένας από εμάς, ύστερα, μπορεί να προσφέρει «ό,τι προαιρείται» με αντάλλαγμα κάποιες εγγυήσεις καλής χρήσης των πόρων που συλλέγονται, απόδοση μετοχών από την επιχείρηση που θα ιδρυθεί, προπώληση προϊόντων ή υπηρεσιών κοκ. Στην Ευρώπη η επαναστατική αυτή μορφή χρηματοδότησης, που ευνοεί την μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, χωρίς να αναγκάζει τους νέους επιχειρηματίες να προσφεύγουν σε επώδυνο τραπεζικό δανεισμό, ακόμη σκοντάφτει πάνω σε αλλεπάλληλα νομικά εμπόδια και σε έλλειψη πολιτικής βούλησης**, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ. Εκεί, η κυβέρνηση Ομπάμα πέρασε τον σχετικό νόμο σχεδόν αμέσως μόλις εμφανίσθηκαν οι πρώτες πρωτοβουλίες crowdfunding -πριν από 2,5 χρόνια-, με αποτέλεσμα το crowdfunding να αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της θεαματικά αναπτυσσόμενης αμερικανικής οικονομίας. Συμπέρασμα; Είναι οι πολιτικές της Ε.Ε. που την υποσκάπτουν και δεν της δίνουν την ώθηση να αναπτυχθεί. Όπως υπογραμμίζει και ο Economist κανείς δεν εμπόδισε την Ε.Ε. να δημιουργήσει μια αντίστοιχη Google.

Ας επανέλθουμε στην απόφαση σχετικά με την Google. Το Ευρωκοινοβούλιο, με βάση όσα αναφέρονται στο ψήφισμα, θέλησε να εναντιωθεί σε ένα παγκόσμιο μονοπώλιο. Είναι όμως η Google παγκόσμιο μονοπώλιο; Ίσως πρέπει να γίνει διαχωρισμός ανάμεσα σε ένα μονοπώλιο και σε μια εταιρία που επικράτησε λόγω αξιοπιστίας και καλύτερης ποιότητας υπηρεσιών. Καταρχήν, κανείς δεν εγγυάται πως η επιτυχία-κυριαρχία της Google θα συνεχίσει να υφίσταται στο χρόνο. Για παράδειγμα, πριν την Google, οι εταιρείες-κολοσσοί του διαδικτύου ήταν η Yahoo και η Altavista. Πού βρίσκονται αυτές σήμερα; Αντίστοιχα, και η Google, όταν δεν θα μπορεί πλέον να συμβαδίσει με τις ανάγκες της εποχής, ίσως χάσει το κύρος της. Κανείς δεν εγγυάται την μακροημέρευση της επιτυχίας της, την οποία οφείλει σε μια σειρά από παράγοντες, όπως είναι η δωρεάν παροχή συνδυαστικών υπηρεσιών προς όλους και η πολύ καλή τους ποιότητα.

Δεν μπορούμε να αναφερόμαστε στην Google ως μονοπώλιο από τη στιγμή που κινείται στα πλαίσια του θεμιτού ανταγωνισμού. Δεν εμπόδισε τη δημιουργία άλλων εταιρειών με πακέτα υπηρεσιών, κάτι που είχε κάνει η Microsoft εναντίον της Netscape στα τέλη του ’90. Αποτελεί πρώτη επιλογή των καταναλωτών και δύσκολα αλλάζει κάτι τέτοιο.

Δεν είναι όμως όλα ρόδινα. Η Google ίσως μας «φοβίζει» μετά από τις δηλώσεις του συνιδρυτή των Wikileaks, Julian Assange, πως η γνωστή εταιρεία εξυπηρετεί την αμερικανική κυβέρνηση και μάλιστα πως δουλεύει για λογαριασμό του FBI και της CIA, παρέχοντάς τους προσωπικά δεδομένα των χρηστών. Ας θυμηθούμε πάντως και την έκπληξη που εξέφρασαν σε πρόσφατη δημόσια τοποθέτηση στελεχή της CIA για το Facebook, όπου τόσο εύκολα ένα τεράστιο πλήθος ανθρώπων από ολες τις γωνίες του πλανήτη δίνει οικειοθελώς πληροφορίες για προσωπικά δεδομένα.

Το κατά πόσο είναι ηθική η απόφαση του Κοινοβουλίου ή το κατά πόσο τίθεται θέμα ελευθερίας είναι υπό συζήτηση. Κατ’ αρχήν, αν και ζήτημα ‘ηθικής’ δεν υφίσταται στην οικονομία (υφίσταται βέβαια ως προς τις πρακτικές στα εργασιακά δικαιώματα, τον σεβασμό του περιβάλλοντος, τον σεβασμό των προσωπικών δικαιωμάτων κ.ο.κ), ας δεχθούμε προς στιγμήν ότι υφίσταται. Υπό ένα τέτοιο πρίσμα, μπορεί η απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να είναι «αυταρχική» και διεισδυτική για τη λειτουργία της Google, έχει όμως την ‘δικαιολογία’ ότι ελήφθη στο όνομα της βελτίωσης των δθκαιωμάτων των καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι θεσμοί της Ε.Ε. οφείλουν να εξετάσουν πρώτα το προβληματικό τοπίο στην ανάπτυξη και ελεύθερη διάδοση των διαδικτυακών υπηρεσιών στην Ευρώπη και ύστερα να ασχοληθεί με εταιρείες εκτός των συνόρων της, όπως άλλωστε σημειώνει και το δημοσίευμα του Economist. Επίσης, είναι διαφορετικό -και θεμιτό- να απαιτεί η Ε.Ε. κάποιες ρυθμίσεις σχετικά με την προστασία των Ευρωπαίων χρηστών, όπως το «δικαίωμα στη λήθη», δηλαδή την δυνατότητα των χρηστών να ζητήσουν την εξαίρεση των αποτελεσμάτων που τους αφορούν από τη μηχανή αναζήτησης για επαγγελματικούς λόγους, λόγους προστασίας προσωπικών δεδομένων κοκ και διαφορετικό να επεμβαίνει στη λειτουργία της ίδιας της εταιρείας.

Ως υπεύθυνοι και νοήμονες πολίτες θα πρέπει να εστιάσουμε στο ζήτημα της ελευθερίας και κατά πόσο αυτή υπηρετείται με τις παρεμβατικές πρακτικές. Όπως ήδη αναφέρθηκε, η Google παρέχει υπηρεσίες δωρεάν και προς όλους. Υπηρεσίες όχι μόνο επικοινωνίας, ψυχαγωγίας ή διασκέδασης αλλά και υπηρεσίες πληροφόρησης και γνώσης, απεριόριστα, χωρίς κανένα φραγμό, ακόμη και στους φτωχότερους ανθρώπους του πλανήτη. Προσφέρει δηλαδή δύο βασικές προϋποθέσεις που χρειάζεται ένας πολίτης για να είναι όντως πολίτης και όχι απλώς ιδιώτης. Όταν λοιπόν κηρύσσεις τον πόλεμο σε τέτοιες υπηρεσίες, επαπειλείται ο περιορισμός τους. Έτσι φθίνουν σιγά-σιγά και η προσωπική ελευθερία και η δημοκρατία.

Για την ιστορία, ας σημειωθεί, πως σε περίπτωση που η Google δεν συμμορφωθεί με τις υποδείξεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πιθανό το πρόστιμο που θα της επιβληθεί να αγγίξει τα 5 δισεκατομμύρια δολάρια!!!

Ποιος είναι ο πιο δυνατός άραγε; Μια ένωση χωρών ή μια διαδικτυακή εταιρεία; Ή αλλιώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση ή ο αμερικανικός κολοσσός της Google; Ο μεταξύ τους «πόλεμος» μόλις ξεκίνησε και είμαστε πολύ περίεργοι για τις εξελίξεις και τα «θύματα».

*Φοιτήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, αρθρογράφος της Νέας Πολιτικής

** Αξίζει τον κόπο να διαβάσει κανείς την προ λίγων ημερών ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το  crowdfunding, όπου … ακόμη διαβουλεύεται για το αν θα πρέπει και σε ποιο βαθμό να επιτραπεί το αναπτυξιακό αυτό εργαλείο, αν παράγει κινδύνους και αν εντέλει προκύπτει προστιθέμενη αξία για τις ευρωπαϊκές πολιτικές… (http://ec.europa.eu/finance/general-policy/crowdfunding/index_en.htm).

    Print       Email

You might also like...

O ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤA ΠΟΛΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ, ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 1685–1920, μυθιστόρημα του Μελέτη Μελετόπουλου

Read More →