Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Ο Πούτιν στην Αθήνα

By   /   Μάιος 27, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ο Πούτιν στην Αθήνα

    Print       Email

ti-ferni-o-poutin-stin-athina

[27-5-2016]

♦ του Ιπποκράτη Δασκαλάκη*

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται η επίσκεψη του Ρώσου Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αθήνα στις 27-28 Μαΐου. Σύμφωνα με ρωσικές πηγές, οι συναντήσεις του Πούτιν θα επικεντρωθούν στις διμερείς εμπορικές σχέσεις, την οικονομική συνεργασία και τις προοπτικές επέκτασής της στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών. Έμφαση επίσης θα δοθεί στις πολιτιστικές σχέσεις των δύο χωρών και τους ιστορικούς δεσμούς που τις συνδέουν. Αποτελεί την τέταρτη κατά σειρά επίσκεψη του Ρώσου Προέδρου στη χώρα μας και γίνεται στο πλαίσιο του αφιερωματικού έτους Ελλάδος-Ρωσίας 2016.

Πέρα από κάθε αμφιβολία και ανεξαρτήτως κομματικών τοποθετήσεων και ιδεολογιών, η επίσκεψη του Ρώσου Προέδρου στην Αθήνα αποτελεί θετικό γεγονός. Συνήθως, η επίσκεψη ξένων ηγετών σε διάφορες χώρες σηματοδοτεί το ενδιαφέρον για επέκταση της μεταξύ τους συνεργασίας και ενίοτε προσδίδουν και ένα μήνυμα προς διαφορετικούς αποδέκτες. Πολλάκις όμως αποτελούν μια τυπική χειρονομία ή απλή εκδήλωση απροσδιόριστων και γενικών καλών προθέσεων ή επίδειξη ενδιαφέροντος για τα τεκταινόμενα στην περιοχή. Παρόμοιες επισκέψεις αποτελούν συνήθως και χειρονομία πολιτικής υποστήριξης προς την κυβέρνηση του κράτους υποδοχής. Αλλά και αυτό να μη συμβαίνει, το κράτος υποδοχής συνηθίζει –για εσωτερικούς και εξωτερικούς λόγους- να προβάλει μια παρόμοια εικόνα. Συνοψίζοντας, επίσκεψη αρχηγού κράτους της εμβέλειας της Ρωσίας, αποτελεί σημαντικό γεγονός για τη φιλοξενούσα χώρα και η σημασία της αυξομειώνεται ανάλογα με το χρόνο, τις περιστάσεις, τις συμφωνίες και τις διακηρύξεις που λαμβάνουν χώρα.

Κομβικό σημείο για την αμοιβαία επιτυχή εκπλήρωση της επίσκεψης είναι η προσδοκία ρεαλιστικών και εφικτών στόχων για τις δύο χώρες. Προϋπόθεση είναι η ύπαρξη κοινών συμφερόντων, η κατανόηση των ορίων εντός των οποίων μπορούν οι δύο χώρες να κινηθούν, η διάθεση προσέγγισης και προπαντός η σωστή και μεθοδική προετοιμασία της επίσκεψης μέσω προπαρασκευαστικών επαφών που προηγούνται. Η διπλωματική ιστορία, έχει αποδείξει ότι όταν η μια εκ των δύο χωρών, προσδοκά στενά κομματικά συμφέροντα ή επιδιώκει μια «άκομψη» καιροσκοπική προσέγγιση, τότε τα αποτελέσματα συνήθως είναι βραχυπρόθεσμα πενιχρά και μακροπρόθεσμα αμφιλεγόμενα έως και αρνητικά χωρίς να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και εξαιρέσεις.

Ειδικά στις ελληνορωσικές σχέσεις των τελευταίων δεκαετιών υπάρχει μια διακηρυκτική ζέση η οποία όταν πλησιάζει η ώρα της υλοποίησης των συμφωνηθέντων συνοδεύεται από μια διστακτικότητα και απομάκρυνση. Παράλληλα καλλιεργείται από διαφόρους κύκλους μια απλοϊκή έως και ύποπτη φιλορωσική διάθεση με προβολή υπαρκτών ή συνήθως υπεραπλουστευμένων δοξασιών για τις «αγαθές» προθέσεις της Μόσχας έναντι του Ελληνισμού. Δυστυχώς «αγαθές» σχέσεις στο πεδίο των διεθνών σχέσεων δεν υφίστανται από καμία πλευρά και οι αρχές της ισχύος και των συμφερόντων παραμένουν κυρίαρχες και καθοριστικές.

Σίγουρα τις επόμενες ημέρες θα βομβαρδιστούμε από ειδήσεις ευνοϊκών ρωσικών «προσφορών» για τα ελληνικά συμφέροντα σε όλους τους τομείς. Ρωσικές εταιρείες θα εμφανιστούν έτοιμες να συμμετάσχουν σε κοινά προγράμματα με δελεαστικούς όρους σε αντίθεση με τους δυτικούς συμμάχους μας. Παράλληλα ρωσικές δυνάμεις θα εμφανιστούν πρόθυμες να αναλάβουν τον έλεγχο των συνόρων μας ενώ ρωσικά υπερόπλα (έναντι μάλιστα ικανοποιητικής τιμής) θα ανατρέψουν, υπέρ ημών, την ισορροπία στο Αιγαίο. Ρώσοι επενδυτές και τουρίστες αναμένονται να σχηματίσουν ουρές στα κρατικά ταμεία και τις παραλίες μας ενώ η με ρωσική συνεισφορά, εξόφληση ή ελάφρυνση του χρέους μας, αντιμετωπίζεται ως απειλή από τους δανειστές μας και τα συμφέροντα τους. Βέβαια μακάρι όλες αυτές οι προσφορές να διακηρυχθούν από επίσημα ρωσικά χείλη οπότε και φυσικά θα πρέπει να μελετηθούν ενδελεχώς. Δυστυχώς όμως η Ρωσία, καθόσον αποτελεί χώρα με στρατηγικές ικανότητες και σκέψη, δεν θα προχωρήσει σε ανάλογες «υπερπροσφορές» χωρίς να παραβλέπεται η πιθανότητα παραχώρησης δελεαστικού δολώματος.

Αυτό που πρωταρχικά επιζητάει η Ρωσία είναι η προβολή της δυνατότητας της διείσδυσης στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια. Αναζητάει επίσης κράτη και κυβερνήσεις με τις οποίες θα μπορέσει να προχωρήσει, με μετρημένα βήματα, σε μια ενδυνάμωση των εμπορικών σχέσεων με όρους της ψυχρής καπιταλιστικής οικονομίας. Επίσης επιδιώκει την εξεύρεση ευρωπαίων συνεργατών μέσω των οποίων θα προχωρήσει σε μεγαλεπήβολα ενεργειακά προγράμματα που σήμερα συναντούν ανυπέρβλητα εμπόδια υλοποίησης από τους κοινοτικούς κανονισμούς αλλά και δυτικά εταιρικά συμφέροντα. Η κακή οικονομική της κατάσταση, απόρροια πολλών παραγόντων, δεν της επιτρέπει να προχωρήσει σε ανάλογα σχέδια αλλά ούτε και σε γενναιόδωρες «προσφορές».  Αυτή είναι η ψυχρή πραγματικότητα και αν εμείς δεν την αντιληφθούμε σίγουρα δεν θα ευθύνεται η Μόσχα, ενώ τα αποτελέσματα μάλλον δεν θα είναι ευνοϊκά για εμάς.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε τα περιθώρια ελιγμών μας που καθορίζονται από τις συμμαχίες μας, τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτές, την οικονομική μας αδυναμία και κυρίως από την αντιπαλότητα μας και την ισορροπία ισχύος με την απειλητική και επεκτατική Τουρκία. Η υπερατλαντική μας σύμμαχος, ΗΠΑ, αναμφισβήτητα είναι η κυρίαρχη πολιτικά και στρατιωτικά υπερδύναμη με ζωτικά συμφέροντα στην περιοχή και σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Μόσχα. Κάθε προσπάθεια μας αμφισβήτησης της πρωτοκαθεδρίας της στην περιοχή και με δεδομένη την αμφίθυμη στάση της Τουρκίας, θα ήταν αντιπαραγωγική την παρούσα περίοδο.  Στη σημερινή αντιπαράθεση των δύο υπερδυνάμεων, με κομβικό σημείο την κατάσταση στην Ουκρανία και την προσάρτηση της Κριμαίας, η ελληνική πλευρά πρέπει να βρίσκεται στην πλευρά της εφαρμογής του διεθνούς δικαίου -άρα της Δύσεως- ανεξάρτητα τυχόν αντικειμενικών συνθηκών και περιστάσεων. Η επιλογή αυτή δεν μας εμποδίζει να τοποθετούμεθα σταθερά υπέρ της επαναπροσέγγισης Δύσης με Μόσχα και της αποφυγής μιας αντιπαραγωγικής αντιπαράθεσης.

Σίγουρα, η έμπειρη ηγεσία της Μόσχας αντιλαμβάνεται τα όρια των ελιγμών μας και αυτό που επιζητεί είναι μια σταθερή και αξιόπιστη εκ μέρους μας σταδιακή προσέγγιση στο πλαίσιο των ορίων (ή ακόμη και οριακά πέραν αυτών) που καθορίζουν οι συμμαχίες, οι υποχρεώσεις και τα κοινά συμφέροντα μας. Το θέμα είναι εάν εμείς οι ίδιοι έχουμε αντιληφθεί την πραγματικότητα ή σχεδιάζουμε με όρους μιας ανεδαφικής αδέσμευτης και καιροσκοπικής μικροπολιτικής, ασύμβατης με την πραγματικότητα, τις δυνατότητες μας και την ισχύ μας.

* Υποστράτηγος εα, Διευθυντής Μελετών του ΕΛΙΣΜΕ

    Print       Email

About the author

You might also like...

O ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤA ΠΟΛΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ, ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 1685–1920, μυθιστόρημα του Μελέτη Μελετόπουλου

Read More →