Loading...
You are here:  Home  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑ  >  Current Article

Οι πολίτες δικαιούνται να διαμαρτύρονται γιά την δύσμοιρη τους τύχη μόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα.

By   /   Μάρτιος 7, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Οι πολίτες δικαιούνται να διαμαρτύρονται γιά την δύσμοιρη τους τύχη μόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα.

    Print       Email

Οι πολίτες δικαιούνται να διαμαρτύρονται γιά την δύσμοιρη τους τύχη μόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα.

 ♦ του Μιχάλη Μελετίου*

Δεν υπάρχει τίποτα χειρότερο από το να βλέπεις, στην πράξη, την επαλήθευση της θεωρίας του βαρελιού χωρίς πάτο. Δυστυχώς, οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι, στην περίπτωσή μας, ισχύει αυτό που λέει ο λαός μας: «κάθε πέρυσι και καλύτερα».

Υπάρχει και μια άλλη αλήθεια, όμως. Κανένα βαρέλι δεν στερείται πάτου! Κάποτε, αυτός θα φανεί… επειδή όμως δεν υπάρχει τίποτα στον ορίζοντα που να μας υποδεικνύει πού στο καλό είναι αυτός ο πάτος, είμαστε υποχρεωμένοι να τον ορίσουμε εμείς. Όσο γρηγορότερα, τόσο καλύτερα. Θα έχουμε λιγώτερο σκαρφάλωμα μέχρι να βγούμε στην επιφάνεια για να δούμε το φως του ήλιου.

Στον ορισμό του πάτου, όμως, εντοπίζεται και το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδος. Οι περπατησιές μας διαλαλούν ότι η ικανότητα λήψης αποφάσεων ή η ικανότητα σύλληψης υψηλών στρατηγικών σχεδιασμών, έχουν απολεσθεί. Υπάρχει, μάλιστα, το ενδεχόμενο να μην είμαστε καν σε θέση να κατανοήσουμε ότι χάσαμε τις εν λόγω αρετές. Ίσως να μας εγκατέλειψε η φρόνηση και η επαφή με την πραγματικότητα σε τέτοιο βαθμό, που έχουμε χάσει την ικανότητα της σκέψης για πρωτοβουλία.

Αλήθεια, πώς εξηγείται το γεγονός ότι, ενώ εδώ και δεκαετίες (με αποκορύφωμα τα έτη των μνημονίων) όλοι οι πολιτικοί μας δείχνουν τόσο αποφασιστικοί και τόσο πεπεισμένοι για την ορθότητα των αποφάσεών τους, η πρακτική εφαρμογή των εξαγγελιών τους μοιάζει με τις αφέγγαρες νύχτες τις παγερές και τις υγρές…

Οι πολίτες έχουν ευθύνες. Δεν πρέπει να μας καλύπτει πλέον η χιλιοφορεμένη άποψη ότι ο κόσμος εξαπατάται πάντοτε από τους κακούς πολιτικούς. Ο πολιτικός αντλεί την δύναμή του (άρα είναι απόλυτα εξαρτημένος από αυτήν) από τους ψηφοφόρους του. Μοιραία, θα ευχαριστήσει  τα αυτιά των εγκεφάλων που ελέγχουν τα χέρια που ετοιμάζονται να τον ψηφίσουν. Επομένως, ευθύνες έχουν και οι πολιτικοί, αλλά έχουν επίσης και οι πολίτες που τους ψήφισαν. Στην δημοκρατία, ο καθένας είναι υπόλογος της ψήφου του και όλοι μας είμαστε αρωγοί της πλειοψηφίας του εκλογικού σώματος.

Οι πολίτες δικαιούνται να διαμαρτύρονται γιά την δύσμοιρη τους τύχη μόνο σε ολοκληρωτικά καθεστώτα. Τα όποια πολιτικά μας αδιέξοδα έχουν ποικίλες αιτίες. Κάπου αυτο-παγιδευτήκαμε μέσα στις ίδιες μας τις επιλογές. Όλες οι αιτίες, όμως, έχουν κρυμμένες από πίσω τους την συστηματική ασέλγεια εις βάρος του τόπου και την απύθμενή μας ευθυνοφοβία. Αυτή η τελευταία, μας ρίχνει σε μια μυωπική και άνευ προηγουμένου διπλή άγνοια. Κάνουμε τάχα πως δεν καταλαβαίνουμε, για να μην αναγκαστούμε να παραδεχτούμε τα προσωπικά μας σφάλματα, ενώ στην πραγματικότητα γνωρίζουμε ότι αυτή μας η επιλογή κάνει το πλοίο να μπάζει νερά. Όπως έλεγε, εξ άλλου, και ο Βενιαμίν Φραγκλίνος, αλληγορικά, στους επιτελείς του: «να είστε προσεκτικοί με τις μικρές διαρροές, διότι εν καιρώ, είναι ικανές να βυθίσουν ακόμα και ένα μεγάλο καράβι».   Κάθε ευθυνόφοβος πολίτης είναι μια εν δυνάμει μικρή τρύπα στο σκαρί της πατρίδας μας.

Η ευθυνοφοβία μας φέρνει ουσιαστικά στην επιφάνεια τις αντανακλάσεις του φόβου και της ανασφάλειάς μας. Φοβόμαστε να παραδεχτούμε τα λάθη μας, διότι πιστεύουμε ότι, εάν τα παραδεχτούμε, υποβιβάζουμε την προσωπικότητά μας στα μάτια των άλλων. «Αφού οι άλλοι δεν το κάνουν, γιατί να το κάνω εγώ;» προτάσσουμε όλοι, με την δικαιοδοσία που μας παρέχει η εγωιστική μας παρόρμηση.

Παγιδευμένοι για δεκαετίες, όμως, μέσα σε όλον αυτό τον φαύλο κύκλο του στρουθοκαμηλισμού, σιγά–σιγά διαλύσαμε σχεδόν κάθε ίχνος σύμπνοιας αναμεταξύ μας και ανιδιοτελούς αγάπης προς το μεγάλο μας κοινό σπίτι, που λέγεται Ελλάδα. Αναλώνοντας τους εαυτούς μας στην διαρκή αναζήτηση του χρήματος, καταφέραμε τελικά να μετατρέψουμε το ευλογημένο κράτος μας φτωχό σε χρήμα αλλά και εμάς τους ίδιους φτωχούς σε αρετές.

Από την άλλη, όσο τσεπόφρονες κι αν είμαστε, είναι εξαιρετικά δύσκολο (έως αδύνατο) να κατανοήσουμε πώς καταφέρνει το κράτος μας, παρ’ όλα τα δισεκατομμύρια που μας χορηγήθηκαν, να εξακολουθεί να είναι εγκλωβισμένο σε μια τόσο δυσμενή θέση. Η πιο λογική εξήγηση είναι ότι, αυτά τα υπέρογκα ποσά, ποτέ δεν χορηγήθηκαν εκεί που θα έπρεπε να χορηγηθούν για να προκύψει η πραγματική ανάκαμψη. Ίσως τα σχέδια διάσωσης να μην ήταν για την Ελλάδα και τον Έλληνα πολίτη, αλλά για την διάσωση των μεγάλων τραπεζών του εξωτερικού, που μας δάνειζαν τόσα χρόνια.

Επομένως, η κατάσταση για εμάς, τουλάχιστον όσον αφορά τα οικονομικά μας, δεν πρόκειται να αλλάξει, εφ’ όσον βαδίζουμε στο ίδιο μοτίβο. Το πιο πάνω ενδεχόμενο, όμως, κρύβει το κλειδί της πραγματικής μας σωτηρίας. Η σωτηρία, ή έστω η αρχή μιας ουσιαστικής προσπάθειας, θα έρθει όταν αντιληφθούμε την μοναχικότητα κάθε κράτους (ειδικά ενός μικρού και ολιγάνθρωπου, όπως είναι το δικό μας) σε θέματα διακρατικών σχέσεων. Βέβαια, σύμμαχοι πάντα υπάρχουν και οι ευκαιρίες είναι πάντοτε διαθέσιμες σε αυτόν που είναι έτοιμος να τις αρπάξει και να τις διαχειριστεί. Κανείς, όμως, δεν πρόκειται να θυσιάσει το δικό του συμφέρον για τον άλλο και οι περισσότεροι είναι πρόθυμοι να υπονομεύσουν αλλήλους, προκειμένου να αποκτήσουν οι ίδιοι γεωπολιτικό «αβαντάζ». Το γεωπολιτικό παιχνίδι, που ως γνωστόν περιλαμβάνει όλες τις πτυχές της ύπαρξης ενός κράτους, είναι ένα παιχνίδι που παίζεται καλύτερα, όταν το κάθε κράτος διαχειρίζεται τις υποθέσεις του με γνώμονα την επίτευξη της μέγιστης δυνατής αυτάρκειας.

Ο μοναδικός τρόπος να αλλάξει προς το καλύτερο η κατάστασή μας, είναι να συνειδητοποιήσουμε το πόσο κακό μας κάνει η φιλοσοφία της αχαλίνωτης προσήλωσής μας στην εξεύρεση του χρήματος. Η ζωή δεν είναι μόνον χρήμα. Χωρίς αμφιβολία, το χρήμα κινεί τον κόσμο και είναι απαραίτητο προαπαιτούμενο ισχύος. Το χρήμα, όμως, σπάνια καταφέρνει να κινήσει τις καρδιές μας. Όταν ο κόμπος φτάνει στο χτένι, η σωτηρία μέσω των χρημάτων είναι συνήθως απάτη κίβδηλη και ψιλή σαν τρίχα.

Το 1897, μετά την λήξη του ατυχούς πολέμου με τους Τούρκους και μόλις τέσσερα χρόνια μετά την τότε χρεωκοπία, η χώρα μας μπήκε κάτω από τη διεθνή επιτήρηση. Τα πράγματα έδειχναν απελπιστικά. Ο Ελληνισμός, όμως, βρήκε την δύναμη να επανέλθει, και, μόλις το 1912, κατάφερε να διπλασιάσει την επικράτειά του με τους νικηφόρους Βαλκανικούς πολέμους. Δέκα χρόνια αργότερα, έγινε η μεγαλύτερη καταστροφή του έθνους μας στα πολύπαθα εδάφη της Μικράς Ασίας. Μέσα στην πλήρη δυστυχία και την φτώχεια, όμως, καταφέραμε και πάλι να αναγεννηθούμε. Το ίδιο συνέβη και μετά το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου. Το ίδιο συνέβη και στην Κύπρο μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Όλες οι πιο πάνω ιστορικές αναφορές, προδιέγραφαν, για την καθημερινότητα των τότε Ελλήνων, απείρως δυσκολώτερες συνθήκες διαβίωσης σε σχέση με το σήμερα. Αφού οι παππούδες μας μπόρεσαν να ανακάμψουν, εμείς γιατί όχι;

Ποιό είναι το δίδαγμα απ΄ όλα αυτά; Ότι τα πάντα κάνουν κύκλους. Τίποτα δεν μένει σταθερό. Πόσο μάλλον η απόκτηση των αγαθών εις χρήμα. Το μόνο που μένει είναι οι άνθρωποι και οι αναμνήσεις των γεγονότων. Ο Αριστοτέλης έλεγε ότι τα χρήματα δεν πρέπει να είναι ποιοτικό χαρακτηριστικό της ευτυχίας και της ευδαιμονίας, διότι ακόμα και οι πιο φαύλοι της κοινωνίας μπορεί να είναι πάμπλουτοι. Η ευδαιμονία πρέπει να κρίνεται πάντοτε με το μέτρο των αρετών που κοσμούν τον εσωτερικό κόσμο των ανθρώπων.

Κάποτε ήμασταν με άδειες τσέπες αλλά με ξεχειλισμένη την καρδιά μας από πλούτο ψυχής. Με αυτό τον πλούτο γίναμε διάσημοι στα πέρατα της οικουμένης. Η ανάληψη των ευθυνών που μας αναλογούν και η αυστηρή αυτοκριτική, θα μας δείξει τον δρόμο του αύριο. Ένας γνωστός ιστορικός του τόπου μας, διαλαλεί εδώ και χρόνια ότι «αφού θαύματα γίνονταν στο παρελθόν, γιατί να μην γίνουν και στο παρόν και στο μέλλον»; Έχει δίκιο. Θαύματα μπορούν να γίνουν. Κανείς Θεός, όμως, δεν βοηθά αυτόν που δεν έχει σθένος ψυχής και είναι ανέτοιμος να υποτάξει τον εγωισμό του προβαίνοντας σε θυσίες για το κοινό καλό. Και ας μην ξεχνάμε ποτέ, ότι ο δικός μας ο Θεός, λόγω της απροσμέτρητής του αγάπης, σκλαβώνεται, μη μπορώντας να αρνηθεί σε αυτούς που με ταπεινότητα υπομένουν, εργάζονται και συν-εργάζονται για την ευημερία τους.

Τα τελευταία χρόνια φάνηκε στην χώρα μας η τεράστια έλλειψη των ηγετών.  Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα έναν ηγέτη άξιο και ικανό. Πέρα από τα μεμονωμένα πρόσωπα, όμως, ο εμπνευσμένος ηγέτης που λείπει από αυτόν τον τόπο στην παρούσα φάση, είναι ο δίδυμος αδελφός του μέγιστου μας εθνικού ήρωα:  του Άγνωστου Στρατιώτη. Ο αδελφός αυτός, δεν είναι άλλος από όλους εμάς, τους απλούς πολίτες, συμπυκνωμένους στην ομοψυχία του ενός!

*βιολόγος και συγγραφέας

    Print       Email

About the author

You might also like...

Μπορεί το failed-state να γίνει κράτος;

Read More →