Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Οι κοινωνικο-οικονομικές ρίζες της τρομοκρατίας στην Κίνα

By   /   Νοέμβριος 27, 2015  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Οι κοινωνικο-οικονομικές ρίζες της τρομοκρατίας στην Κίνα

    Print       Email

uighurs

 [27-11-2015]

♦ του Στάθη Καραπάνου*

Η κραταίωση που η διεθνής τρομοκρατία ισλαμικής εμπνεύσεως γνώρισε κατά την διάρκεια των τελευταίων ετών είχε ως αποτέλεσμα την ανάδειξη, στα δυτικά ΜΜΕ, των εθνοτικών τριβών και των τρομοκρατικών επιθέσεων που εκτυλίσσονται σε διάφορα σημεία του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας. Λίγα όμως είναι τα δημοσιεύματα εκείνα που επιχείρησαν να εξηγήσουν το ιστορικό υπόβαθρο που οπλίζει τις επιθέσεις των τρομοκρατών που δρουν επί κινεζικού εδάφους.

Ως γνωστόν, στην Κίνα, οι περισσότερες τρομοκρατικές επιθέσεις πηγάζουν από την βορειοανατολική επαρχία Σιν Τζιάνγκ, η οποία προσαρτήθηκε από την κινεζική αυτοκρατορία στα μέσα του 18ου αιώνα και κατοικείται κατά πλειοψηφίαν από τον τουρκόφωνο μουσουλμανικό πληθυσμό των Ουιγούρων. Σε άλλα τμήματα της περιοχής ζούσαν και συνεχίζουν να ζουν επίσης Τατζίκοι, Καζάκοι, Κιργίζιοι, Μογγόλοι και Κινέζοι Χούι.

Στις αρχές του 20ου αιώνα, σε συνεργασία με την Τουρκία και τους Τατάρους της νότιας Ρωσσίας, οι τοπικές ελίτ των Ουιγούρων άρχισαν να εισάγουν τον παν-τουρκισμό ως ιδεολογική βάση των επερχόμενων αντικινεζικών κινημάτων. Σε μία περίοδο στην οποία η κεντρική εξουσία της Κίνας βρισκόταν σε κατάσταση αποδόμησης και Μεγάλες Δυνάμεις όπως η Μεγάλη Βρεταννία και η Ρωσσία προσπαθούσαν να εξαπλώσουν την επιρροή τους στην Κίνα, δύο ανεξάρτητα κρατίδια ιδρύθηκαν στην περιοχή Σιν Τζιάνγκ· το ένα υπό την επιρροή του αντικομουνιστικού παν-τουρκικού κινήματος (Ισλαμική Δημοκρατία του Ανατολικού Τουρκεστάν) και το άλλο υπό την επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης (Δημοκρατία του Ανατολικού Τουρκεστάν). 

Μετά την επικράτηση του Μάο στον εμφύλιο και την ανάκαμψη κεντρικής εξουσίας, η Κίνα κατάφερε να ανακτήσει τον έλεγχο της περιοχής. Για πρώτη φορά αναγνωρίστηκαν οι διαφορετικές εθνοτικές μειονότητες και πάρθηκαν μέτρα για την προστασία τους. Αφού νικήθηκε η αντίσταση των παν-τούρκων αποσχιστών, το 1955 η Σιν Τζιάνγκ μετατράπηκε σε αυτόνομη επαρχία. Προς απογοήτευση των Ουιγούρων, όμως, η πολιτική αυτονομία που τους δόθηκε αποδείχθηκε περισσότερο συμβολική, αφού το Κομμουνιστικό Κόμμα συνέχισε να ασκεί πλήρη πολιτικό έλεγχο. Το Κόμμα, με τη σειρά του, ελέγχεται από Κινέζους εθνότητας Χαν –η πολυπληθέστερη εθνότητα στην Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας.

Με αρχή την δεκαετία του 1950, το κομμουνιστικό καθεστώς της Κίνας ξεκίνησε μία εκστρατεία αποικιοποίησης της επαρχίας Σιν Τζιάνγκ, ενθαρρύνοντας την εγκατάσταση ολοένα και περισσοτέρων Κινέζων Χαν στην περιοχή, με στόχο τη εκμετάλλευση της καλλιεργήσιμης γης και του ορυκτού πλούτου της επαρχίας. Αυτή η πολιτική του Πεκίνου βρίσκεται στο επίκεντρο των διαμαρτυριών των Ουιγούρων, διότι συμπίπτει με τον αποκλεισμό τους από τους καρπούς της οικονομικής προόδου. Ενώ διοχετεύτηκαν επενδύσεις προς την φτωχή, σε σχέση με τις πλουσιότερες παραλιακές πόλεις, επαρχία Σιν Τζιάνγκ, αυτές οι επενδύσεις κατευθύνθηκαν κυρίως προς τους Χαν, με αποτέλεσμα να αναπαράγονται οικονομικές ανισότητες.

Επιπλέον, η οικονομική ανισότητα μεταξύ Ουιγούρων και Χαν αντικατοπτρίζεται στις άνισες ευκαιρίες πρόσβασης στο εκπαιδευτικό σύστημα, κυρίως στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Παρ’ ότι η κεντρική ηγεσία του Πεκίνου έχει προβλέψει ένα ειδικό σύστημα εισαγωγής και υποτροφίες για τις εθνοτικές μειονότητες, η σταδιακή απελευθέρωση της κινεζικής οικονομίας επέφερε μείωση των κρατικών χρηματοδοτήσεων προς το εκπαιδευτικό σύστημα. Φυσικά, περιορισμένη εκπαίδευση, σημαίνει και λιγότερες οικονομικές ευκαιρίες για το μέλλον.

Εδώ και περίπου τρεις δεκαετίες η περιοχή έχει εξελιχθεί σε σκηνή ακατάπαυστων κοινωνικών αναταραχών και βίαιων αντιδράσεων από πλευράς της Κίνας. Από πολιτιστικής και θρησκευτικής απόψεως, οι Ουιγούροι νιώθουν πιο κοντά στους λαούς της Κεντρικής Ασίας και αυτός είναι δίχως άλλο ένας λόγος για τον οποίο δεν δέχθηκαν ποτέ ευχαρίστως την εξουσία του Πεκίνου. Η κοινωνική και οικονομική περιθωριοποίηση, όμως, είναι οι καθοριστικοί παράγοντες για τους οποίους οι Ουιγούροι αποζητούν μεγαλύτερη αυτονομία ή ανεξαρτησία, δίνοντας με τον καιρό μορφή σε ακραίες τρομοκρατικές οργανώσεις. 

(Θα ακολουθήσουν άρθρα που θα αναλύσουν τις τρομοκρατικές επιθέσεις που έχει δεχθεί μέχρι στιγμής η Κίνα, τις σχέσεις των Ουιγούρων τρομοκρατών με τον Ισλαμισμό και τους μηχανισμούς με τους οποίους η κινεζική ηγεσία προσπαθεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της τρομοκρατίας, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο).

* Σινολόγος, βοηθός ερευνητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νάπολης «LOrientale»

    Print       Email

About the author

You might also like...

Παρουσίαση του βιβλίου «Ο άρχοντας με τα πολλά πρόσωπα», Παλιά Βουλή, 26/11/17, 12.00 μμ

Read More →