Loading...
You are here:  Home  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑ  >  Current Article

Μπορεί το failed-state να γίνει κράτος;

By   /   Απρίλιος 4, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Μπορεί το failed-state να γίνει κράτος;

    Print       Email

 

Αφιέρωμα

Η συνολική αποτυχία επιτάσσει συνολική ανασυγκρότηση

“Ολόκληρη η νεοελληνική ζωή υπήρξε ένα ασυγχώρητο λάθος”, έγραψε το 1961 ένας κορυφαίος διανοούμενος. Πολύ πρόωρα, ίσως, αλλά φαίνεται ότι είχε από τότε διαβλέψει την πορεία αυτού που σήμερα αποκαλούμε failed state.

Στην ουσία, η αποτυχία συγκρότησης κράτους στην Ελλάδα, στην θέση των αλληλοσυγκρουόμενων καπετανάτων και τσιφλικιών, ανάγεται στην δολοφονία του Καποδίστρια. Αυτή ήταν η  βασική, αφετηριακή ευκαιρία, και χάθηκε.

Από εκεί και πέρα, έγιναν προσπάθειες, αλλά ηττήθηκαν.  Την περίοδο 1909-1940 έγινε η σοβαρότερη, από τον Ελευθέριο Βενιζέλο και την γενιά του. Η προσπάθεια αυτή πέρασε από πολλές φάσεις, επιχειρήθηκε πάντως να υπάρξει σε αυτήν την χώρα συγκροτημένο και λειτουργικό κράτος.

Και πράγματι υπήρξε, την περίοδο 1909-1940, στην Ελλάδα εύρυθμο κράτος, με εξαιρετική δημόσια διοίκηση, εξαιρετική εκπαίδευση και ένοπλες δυνάμεις. Αλλά εκπλήσσει πόσο εύκολα όλα αυτά διαλύθηκαν μεταπολεμικά, και σε λίγες δεκαετίες επιστρέψαμε στο οικείο κλίμα του 19ου αιώνα, των Μαυρογυαλούρων, των πελατειακών αλληλεξαρτήσεων, της διαπλοκής, της φαυλότητας, της καφκικής γραφειοκρατίας, της απαιδείας, της υπανάπτυξης, του κίτς, της διαφθοράς, της παρακμής. Ήρκεσαν ένας εμφύλιος πόλεμος και μία δικτατορία, και μερικοί ηγέτες κατώτεροι των περιστάσεων, ώστε η βαδίζουσα την οδό του εξευρωπαϊσμού της Ελλάδα να αναβιώσει την πολιτική των Τζουμπέδων.

Η ολοκλήρωση του ναυαγίου της σύγχρονης Ελλάδας έλαβε χώρα κατά την Μεταπολίτευση. Οι διάφοροι απολογητές των τριών μακροβιώτερων πρωθυπουργών της Μεταπολίτευσης, του Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Ανδρέα Παπανδρέου, του Κωνσταντίνου Σημίτη, δεν μας εξηγούν πώς αφού οι ηγέτες αυτοί ήταν τόσο σπουδαίοι, διορατικοί κλπ., κατά την περίοδο της διακυβέρνησής τους η Ελληνική κοινωνία υπέστη σε μερικές δεκαετίες πρωτοφανή αποδόμηση, πολύ βαθύτερη και συνολικώτερη από αυτήν που επέφερε η μακραίωνη τουρκοκρατία. Σε όλα ανεξαιρέτως τα επίπεδα, με τραγική κατάληξη την μετάλλαξη του ίδιου του κυρίαρχου ανθρώπινου τύπου του Έλληνα.

Η αποτυχία του κράτους συνδέθηκε και με την αποτυχία ολόκληρης της κοινωνίας. Η ελληνική κοινωνία, που κάποτε εξέπλησσε τον κόσμο με την γενναιότητά της, την προσαρμοστικότητά της, την διεθνή της παρουσία, την παραγωγικότητά της, την πνευματική και καλλιτεχνική της επίδοση,  την αξιοπρέπειά της,  εκφυλίστηκε σε ένα μόρφωμα που προκαλεί διεθνώς οίκτο και περιφρόνηση.

Έγινε μία κοινωνία που έμαθε να θηλάζει τον μαστό του πελατειακού της κράτους, του τελευταίου σοβιετικού τύπου κράτους στην Ευρώπη. Που έμαθε να επιβιώνει αναξιοπρεπώς με ξένα δάνεια, χωρίς κάν να προβλέπει, όπως κάνει διεθνώς και ο τελευταίος μισθωτός, την δυνατότητα και τον τρόπο αποπληρωμής τους.

Ασφαλώς η ελληνική κοινωνία έχει τις δικιές της τεράστιες ευθύνες. Το 1974 ο ελληνικός λαός ήταν ελεύθερος, χωρίς πιά πολιτειακούς κηδεμόνες, να επιλέξει μία νέα γενιά πολιτικών.

Αντ’ αυτού  ανέδειξε, στα σαράντα χρόνια της Μεταπολίτευσης, ό,τι πιο φαύλο κυβέρνησε αυτήν την χώρα από την εποχή της Απελευθέρωσης. Λαϊκιστές, δημαγωγούς, ηλιθίους με καθησυχαστικόν ύφος, ανικάνους με αλαζονική συμπεριφορά, ανάξιους γόνους και ευνοουμένους, αστράτευτους, αμόρφωτους, κατασκεύασε με την ψήφο του πολιτικές δυναστείες τύπου μεσανατολικών φυλάρχων και σειρά ολόκληρη ανεπάγγελτων πρωθυπουργών. Οι ψηφοφόροι ψήφιζαν ιδιοτελώς και με πελατειακά ανταλλάγματα, μη κατανοώντας ότι το τίμημα για την ανάδειξη φαύλων (που όμως ήταν διατεθειμένοι να υπηρετήσουν τα νόμιμα, οριακά ή και παράνομα συμφέροντα των ψηφοφόρων τους) ήταν ακριβώς αυτό που ζούμε σήμερα, δηλαδή η συνολική εθνική χρεωκοπία.

Ασφαλώς η φαυλοκρατία διέθετε μηχανισμούς πολιτικού μονοπωλίου (μαύρο χρήμα, κρατικά πανεπιστήμια-εκτροφεία πολιτικών στελεχών, ΔΕΚΟ κλπ.), αλλά ο ελληνικός λαός έχει παρά ταύτα τεράστιες ευθύνες, που αν δεν τις αναγνωρίσει, η κάθαρση δεν θα έρθει.

Το χειρότερο, όμως, απ’ όλα είναι ότι όλη αυτή η ραγδαία εκφυλιστική πορεία προκάλεσε έναν βαθύ κοινωνικό μετασχηματισμό: οι Έλληνες μεταλλάχθηκαν σε έναν λαό που δεν γεννά, δεν παράγει και δεν πολεμά. Το πρώτο δείχνει ο αυτοκτονικά χαμηλός δείκτης γεννητικότητας 0,8. Το δεύτερο τεκμηριώνουν η τραγικά χαμηλή παραγωγικότητα και όλοι οι δείκτες βιομηχανίας, γεωργίας κλπ, ο αρρωστημένα μεγάλος αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων, ανέργων, αέργων, πρόωρων συνταξιούχων, κανονικών συνταξιούχων, η ακαλλιέργητη γη στην ύπαιθρο κλπ. Το τρίτο δείχνει όχι τόσο το κυρίαρχο δόγμα του μη πολέμου αλλά ακόμα περισσσότερο η συνεχής μείωση της θητείας, η μη συμμετοχή ελληνικών μονάδων σε νατοϊκές αποστολές και η ανάδειξη της σύγκρουσης σε αδιανόητο, όχι μόνον σε διακρατικό επίπεδο αλλά και στην κοινωνική, καθημερινή πραγματικότητα.

Τώρα η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: ή θα δεχθεί (και θα αναθέσει στα κατάλληλα πρόσωπα, που υπάρχουν αλλά ασφαλώς εκτός των σχημάτων της φαυλοκρατίας) την συνολική, ριζική, εκ του μηδενός ανασυγκρότηση του κράτους και της κοινωνίας, ή θα αφεθεί μοιραία να συρθεί από τον θανατηφόρο ρου της ιστορίας των Ελλήνων.

Δυστυχώς τρίτος δρόμος δεν υπάρχει.

    Print       Email

About the author

You might also like...

Έχουν ατροφήσει τα αισθητήρια που θα μας επέτρεπαν να αντιληφθούμε τους βαθύτερους λόγους της κρίσης

Read More →