Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Προτάσεις του ILO για την ανάκαμψη της απασχόλησης

By   /   Νοέμβριος 25, 2014  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Προτάσεις του ILO για την ανάκαμψη της απασχόλησης

    Print       Email

4highres_00000402979949 [25-11-2014]

♦ Tου Βασίλη Σπυράκου Πατρώνα*

Στα δομικά προβλήματα και παθογένειες της ελληνικής οικονομίας αναφέρεται η επιστημονικά τεκμηριωμένη έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO), η οποία παρουσιάστηκε στις 24.11.2014 στην Αθήνα, και η οποία επισημαίνει την επείγουσα ανάγκη λήψης επιπρόσθετων μέτρων για τη στήριξη των υφιστάμενων θέσεων εργασίας και των επιχειρήσεων και για την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Ο ILO, ένας από τους οργανισμούς του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών με μακρά τεχνογνωσία και πολλά επιτυχημένα πρότζεκτ ενίσχυσης της απασχόλησης και βελτίωσης/διασφάλισης των εργασιακών δικαιωμάτων, επεξεργάσθηκε μια σειρά από ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες προτάσεις που απευθύνει προς την ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να εξέλθει η πολύπαθη εθνική οικονομία από την κρίση. Οι προτάσεις αυτές, χωρίς να αναφέρεται κάτι τέτοιο στην έκθεση, έρχονται να καλύψουν το δραματικό κενό που άφησαν οι πολιτικές ‘προσαρμογής’ που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα από την τρόικα τα τελευταία 4 χρόνια.

Η πρωτοβουλία πλέον είναι στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία καλείται να επιδείξει την απαιτούμενη πολιτική βούληση και να τοποθετήσει σε απόλυτη προτεραιότητα στο τραπέζι των συζητήσεων με τους δανειστές της χώρας τις προτάσεις του ILO.

Το τοπίο των προβλημάτων

Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι η ελληνική οικονομία έχει σμικρυνθεί κατά περίπου 25 τοις εκατό σε σχέση με το 2008, καθώς και ότι θα χρειάζονταν 13 χρόνια για να επανέλθει η Ελλάδα στη θέση που βρισκόταν πριν την κρίση. Σε ό,τι αφορά τις εξαγωγές, επισημαίνεται ότι υπήρξε τα τελευταία χρόνια άνοδος των εξαγωγών (ΣΣ: δεδομένο που άλλαξε πρόσφατα, σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις της ΕΛΣΤΑΤ που έδειξαν μείωση εξαγωγών τους τελευταίους μήνες), ιδιαιτέρως προς χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου 70% του συνόλου των εξαγωγών (από 56% το 2007). Ωστόσο, όπως σημειώνεται στην έκθεση, η εξαγωγική βάση της Ελλάδας δεν είναι επαρκώς διαφοροποιημένη, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται δυσμενώς η ικανότητα της ελληνικής οικονομίας να εκμεταλλευθεί πλήρως το δυναμισμό των αναδυόμενων οικονομιών. Πέραν αυτού σημειώνεται πως οι εξαγωγές εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μόλις το 30% της ελληνικής οικονομίας, το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της ζώνης του ευρώ. Σε ό, τι αφορά τις επενδύσεις, οι συντάκτες της έκθεσης αναφέρουν πως αυτές ανέρχονται σε περίπου 12% του ΑΕΠ, σχεδόν 6% χαμηλότερες από τον μέσο όρο στην ΕΕ, μέγεθος που δεν επαρκεί να για να οδηγήσει σε μελλοντική αύξηση της παραγωγικότητας.

Στο μέτωπο της ανεργίας, μολονότι σημειώθηκε μια μικρή μείωση το δεύτερο τρίμηνο του 2014, η ανεργία δεν φαίνεται να υποχωρεί, με την έκθεση να αναφέρει ότι αν διατηρηθεί ο φετινός χαμηλός ρυθμός αύξησης της απασχόλησης (1,3% ετησίως), η Ελλάδα θα φτάσει στα προ κρίσης επίπεδα απασχόλησης μόλις το 2034!

Σε ό, τι αφορά τις περικοπές στους μισθούς και την μείωση του κατώτατου μισθού (η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα που προέβη σε αυτό το μέτρο), επισημαίνεται πως τα μέτρα αυτά ελάχιστα πέτυχαν ως προς τον στόχο της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας. Τα προβλήματα σε ό,τι αφορά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας σχετίζονται κυρίως με τις διαρθρωτικές αδυναμίες της παραγωγικής βάσης, καθώς η ελληνική οικονομία ήταν και παραμένει οικονομία που βασίζεται κυρίως στο εμπόριο και ειδικότερα το εισαγωγικό εμπόριο.

Τέλος, σχετικά με το δημόσιο χρέος, σημειώνεται πως συνέχισε να αυξάνεται το 2013 (αυξήθηκε σχεδόν 18 εκατοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2012), λόγω των δαπανών που συνδέονται με την αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα. Παράλληλα, όμως, η πολύ μεγάλη μείωση των δαπανών για την κοινωνική προστασία (μείωση που άγγιξε το 17% μεταξύ 2010 και 2012) και την υγεία (20% μείωση στις δαπάνες υγείας την ίδια περίοδο), οδήγησε σε δριμείες κοινωνικές προκλήσεις, συγκεκριμένα σε αύξηση του κινδύνου φτώχειας και ανεπαρκή κάλυψη κοινωνικής προστασίας σε κύριους τομείς.

Τα μέτρα εξόδου από την κρίση απασχόλησης που μπορεί να εφαρμόσει η Ελλάδα

Τα παραπάνω οικονομικά στοιχεία σε συνδυασμό με το οξύτατο πρόβλημα της αυξανόμενης φτώχειας και των περικοπών στην πρόνοια οδηγούν τους συντάκτες της έκθεσης στο συμπέρασμα ότι πρέπει να ληφθούν έκτακτα μέτρα στήριξης που περιγράφονται αναλυτικά στην έκθεση.

Οι κύριες προτάσεις του ILO:

  • Οι μηχανισμοί κοινωνικού διαλόγου πρέπει να ενδυναμωθούν προκειμένου να παρέχουν ένα αποτελεσματικό πλαίσιο λήψης αποφάσεων σχετικά με κοινωνικά και οικονομικά θέματα. Με αυτό εννοείται ότι τα συνδικαλιστικά όργανα των εργαζομένων θα πρέπει να προβαίνουν σε δημιουργικό διάλογο, θεσμοθετημένο σε πολλές περιπτώσεις, με τους επιχειρηματίες και το κράτος, προκειμένου οι αποφάσεις να είναι πιο δεσμευτικές αλλά και πιο ρεαλιστικές. Επίσης σημειώνεται η πρόταση το τριμερές όργανο να υποστηρίζει το μελλοντικό μηχανισμό καθορισμού κατώτατου μισθού και να διασφαλίζει ότι οι μισθοί εξελίσσονται δεόντως, δηλαδή σύμφωνα με την παραγωγικότητα, ώστε να αποτρέπεται η κατακρήμνιση των μισθών και της ανταγωνιστικότητας.
  • Θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες προκειμένου να προαχθεί η παραγωγικότητα και η καινοτομία των επιχειρήσεων, με στόχο την ανάπτυξη προϊόντων υψηλότερης ποιότητας. Από αυτή την άποψη, η δομή και η δυναμική των επιχειρήσεων αποτελούν καθοριστικό παράγοντα της ικανότητας της χώρας να αναπτύσσεται οικονομικά, να καινοτομεί, να προσαρμόζεται στις ανάγκες της αγοράς και να εντάσσεται επιτυχώς στα δεδομένα της παγκόσμιας οικονομίας.
  • Σε ό, τι αφορά την φορολογία, σημειώνεται πως η Ελλάδα έχει έναν από τους υψηλότερους συντελεστές φορολόγησης επιχειρήσεων στις χώρες του ΟΟΣΑ, με αποτέλεσμα η ροή χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις να παραμένει εξαιρετικά χαμηλή. Επίσης, τα επιτόκια, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες αποτελούν τον κανόνα στην Ελλάδα, παραμένουν εξαιρετικά υψηλά. Έτσι, οι ελληνικές ΜμΕ αντιμετωπίζουν διαρκώς δυσμενείς συνθήκες χρηματοδότησης σε σύγκριση με τις ευρωπαϊκές. Οι συντάκτες της έκθεσης προτείνουν φορολογικό καθεστώς που θα παρέχει κίνητρα στις επιχειρήσεις, έτσι ώστε να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή και η αδήλωτη εργασία, καταστάσεις που οδηγούν σε περαιτέρω μείωση των κρατικών εσόδων.
  • Μια άλλη πρόταση έχει να κάνει με την υιοθέτηση στρατηγικής για την στήριξη της παραγωγικότητας και της καινοτομίας, η οποία προϋποθέτει την υιοθέτηση μέτρων που θα προάγουν τη μεταπήδηση από την άτυπη στην επίσημη οικονομία. Η νέα στρατηγική επενδύσεων και οικονομικής ανάπτυξης για την περίοδο 2014 έως 2020 – η οποία εστιάζει στην προώθηση της καινοτομίας, τη μείωση του κατακερματισμού των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης και την παρακίνηση επενδύσεων σε κλάδους όπου η Ελλάδα έχει συγκριτικό πλεονέκτημα – αποτελεί ευπρόσδεκτη πρωτοβουλία.
  • Οι πολιτικές προώθησης των επιχειρηματικών επενδύσεων στην καινοτομία μπορούν να συμπληρώνονται με προσπάθειες ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ της ακαδημαϊκής έρευνας και του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Καθώς το 70% τοις εκατό των συνολικών δαπανών για έρευνα και τεχνολογία αφορούν το δημόσιο τομέα (μόλις 30% κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ), μπορούν να γίνουν περισσότερα για την αξιοποίηση των ερευνητών και των ερευνητικών κέντρων στη χώρα. Η ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ του ακαδημαϊκού χώρου και των εταιρειών είναι κρίσιμης σημασίας για τη σύνδεση της παραγωγής γνώσης στην Ελλάδα με τη διάχυση και την εκμετάλλευσή της.
  • Προγράμματα παροχής κινήτρων που είναι ειδικά σχεδιασμένα για άτομα με εξελιγμένες δεξιότητες μπορούν επίσης να αποβούν επίσης σημαντικά για τη στήριξη της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Ως παράδειγμα δίνεται το Higher Apprenticeship Fund στο Ηνωμένο Βασίλειο που χρηματοδοτεί την κατάρτιση εργαζομένων με υψηλά προσόντα. Είναι ενδιαφέρον ότι τα προσόντα που απαιτούνται για την ένταξη στο πρόγραμμα καθορίζονται από τους εργοδότες σε τοπικό επίπεδο, ενώ οι συμμετέχοντες του προγράμματος παρουσιάζουν την υψηλότερη απασχολησιμότητα στην Βρετανία, ακόμη υψηλότερη από αποφοίτους πανεπιστημίων.
  • Είναι απαραίτητο επίσης ένα σύνολο μέτρων για τη βελτίωση της κερδοφορίας του τουρισμού, μέσω της απόκτησης ειδικών δεξιοτήτων του κλάδου από το εργατικό δυναμικό και τον επαναπροσανατολισμό της στρατηγικής μάρκετινγκ προς τουριστικές υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας. Επιπλέον, άλλοι στρατηγικοί κλάδοι, όπως ο κλάδος παραγωγής τροφίμων, θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την ενσωμάτωση των προϊόντων τους στην αλυσίδα αξίας του τουρισμού.
  • Επίσης, είναι αναγκαίο να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητες της Ελλάδας στην παραγωγή ενέργειας από φυσικούς πόρους. Η παροχή περαιτέρω κινήτρων για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σειρά από θετικές εξωτερικές επιδράσεις ως προς τις επενδύσεις και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
  • Στα μέτρα εκτάκτου ανάγκης περιλαμβάνονται η εγγύηση ενεργοποίησης όλων των νέων σε αναζήτηση εργασίας και των πλέον ευπαθών ομάδων και η δημιουργία επιχειρήσεων «κοινωνικής οικονομίας» ως οδοί δημιουργίας θέσεων εργασίας.
  • Τέλος, επισημαίνεται πως, προκειμένου να δοθεί ώθηση στη δημιουργία επιχειρήσεων σε υψηλής προστιθέμενης αξίας κλάδους της οικονομίας, είναι σημαντικό να έχουν στη διάθεσή τους οι επιχειρήσεις, ιδίως στα πρώιμα στάδιά τους, ειδικά προγράμματα στήριξης, όπως προγράμματα συμβουλευτικής υποστήριξης (mentoring), θερμοκοιτίδων και καθοδήγησης.

Σημείωση

Τα παραπάνω αποτελούν μία περίληψη της έκθεσης, την οποία μπορούν να διαβάσουν αναλυτικά οι αναγνώστες στο http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—dgreports/—dcomm/—publ/documents/publication/wcms_322462.pdf. Στην έκθεση περιλαμβάνονται παραδείγματα, προτάσεις και διαγράμματα τα οποία για λόγους οικονομίας του κειμένου δεν μπορούσαν να παρουσιαστούν.

 *Αρθρογράφος Νέας Πολιτικής

    Print       Email

You might also like...

Παρουσίαση του βιβλίου «Ο άρχοντας με τα πολλά πρόσωπα», Παλιά Βουλή, 26/11/17, 12.00 μμ

Read More →