Loading...
You are here:  Home  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑ  >  Current Article

Η στρεβλή ελληνικότητα της μοναρχίας

By   /   Απρίλιος 3, 2014  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η στρεβλή ελληνικότητα της μοναρχίας

    Print       Email

του Α. Δ. Παπαγιαννίδη.

 

Είναι αλήθεια πως η μοναρχία, στην Ελλάδα, υπήρξε επείσακτος θεσμός. Είναι αλήθεια αντικειμενική: όχι απλώς η Οθωνική έναρξη, αλλά και η Γλυξμπουργκιανή ακολουθία υπήρξαν «έξωθεν».  κυρίως, όμως, η διατήρηση στον θρόνο, μέσα στον πολυκύμαντο 20ο αιώνα – Κωνσταντίνος Α΄ διαδεχόμενος τον γιό του Αλέξανδρο, Γεώργιος Β΄ διαδεχόμενος δυο φορές τον εαυτό του – υπήρξε επιλογή των (εκάστοτε) Δυνάμεων. Και όμως: θέση αυτού του σημειώματος είναι ότι εκείνο που –εν τέλει– τραυμάτισε βαθύτερα και τον (μηδέποτε αφομοιωθέντα) θεσμό, αλλά και τις προσωπικότητες που τον αντιπροσώπευσαν, ήταν ακριβώς… ο εξελληνισμός τους.

Πάμε από την αρχή, από τον (κατά την λαϊκή, ας πούμε, παράδοση) συμπαθή Γεώργιο Α΄: μπορεί και έφιππος να μπήκε στην Θεσσαλονίκη, και την δεδηλωμένη να παρεχώρησε, και (αφηγήματα…) η παρασκευή του κοκορετσιού να τον απησχόλησε, όμως και στα Λαυρεωτικά είχε στάση που θα ζήλευαν οι smart operators του Χρηματιστηρίου προσφάτων εποχών, και η διαδικασία land deal του Τατοΐου επέπρωτο να ακολουθήσει την δυναστεία μέχρι το Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου. Ή, πάλι, ας βρεθούμε στο τέλος: ο (πάλι κατά την λαϊκή εκτίμηση) αγαθός μέχρις αβουλίας Παύλος, μετά την –εν πολλοίς λόγω της πίεσης/ενθουσιασμού/υπερδραστηριότητας/«άποψης» της Φρειδερίκης– άσκηση παρουσίας π.χ. στα χρόνια του Εμφυλίου, και εν συνεχεία στην αδιάκοπη πολιτική ανωμαλία της δεκαετίας του ΄50, έφθασε στο σημείο να σκέφτεται/ζητά την σύλληψη του Παπάγου (κρίνοντας ότι, «δημιούργημα» των Ανακτόρων, ο Παπάγος παρα-είχε αυτονομηθεί). Αυτή η στάση δεν θυμίζει απελπιστικά εκείνο το: «θα σε στείλω στα σύνορα!», που εκφωνεί ο κάθε μεσαίος Έλληνας εξουσιαστής στον ενωμοτάρχη ή τον τροχονόμο που τον ενόχλησε;

Ασφαλώς, πολύ πιο βαθιά ελληνική, η φιγούρα της Φρειδερίκης –πικρή αδικία το «η Γερμανίδα», που την συνόδευσε ως ρετσινιά–, και τούτο σε πλήθος εκφάνσεών της. Τι να πρωτοθυμηθεί, τι να πρωτοανακαλέσει κανείς; Στης φθοράς πλέον την φάση, η εμμονή για «αντάξια» προίκα της πριγκίπισσας Σοφίας –παρενθετικά: η οποία άνθισε και «θεσμοποιήθηκε» ως Ευρωπαία βασίλισσα όταν βρέθηκε στο περιβάλλον της Ισπανίας, στο πλευρό του Χουάν Κάρλος (για τον οποίο ελάχιστα κολακευτική εντύπωση υπήρχε: και όμως όταν ήρθε η πραξικοπηματική ώρα/Τεχέρο, τήρησε την πιο σοβαρή ΚΑΙ αποτελεσματική στάση…)– καθώς και για πανηγυρική τελετή γάμων με «σωστούς» προσκεκλημένους, δεν θυμίζει σπαρακτικά Ελληνίδα μάνα που αποκαθιστά την κόρη της; Ή μήπως η αντιπαράθεση με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή –δεν μπορεί σε μια χώρα να υπάρχουν δύο κορυφαίοι θεσμοί– που έφθασε μέχρι την αυτοπαγίδευση στην επίσκεψη Λονδίνου και την κωμικοτραγική αντιπαράθεση με Μπέττυ Αμπατιέλου, δεν είχε τα στοιχεία ελληνικώτατου πείσματος; Ή μήπως όχι απλώς η στήριξη στον ξένο παράγοντα –Βρεταννικό, εν συνεχεία Αμερικανικό, μ’ όλη την παρουσία της «βοήθειας» στην Ελληνική πραγματικότητα– αλλά η συνεχής διαπλοκή (για να χρησιμοποιήσουμε τον όρο πρωθύστερα…) με αυτόν, δεν απετέλεσε τα χρόνια της ακμής copy-paste της παραδοσιακής στάσης των Ελλήνων πολιτικών έναντι των εκάστοτε επικυρίαρχων; (δεν ήταν ξένος, ήταν Έλληνας μέχρις ακροδαχτύλων και μάλιστα όσο γίνεται πλέον ιδεαλιστής ο «Στρατηγέ, ιδού ο στρατός Σας!»).

Γενικά, οι γυναίκες της δυναστείας υπήρξαν από τις πλέον αποσαθρωτικές επιρροές – ακριβώς όμως λόγω της ενσωμάτωσης στοιχείων του ελληνικού χαρακτήρα. Αφήνοντας κατά μέρος την (βασίλισσα) Σοφία και την επιρροή στην διαδρομή του Κωνσταντίνου Α΄, αρκεί να πάει κανείς πίσω στην (επίσης συμπαθή κατά την λαϊκή παράδοση: άλλωστε δεν είναι τυχαίο που η προτομή της, στο αλσύλλιο μπροστά στον «Ευαγγελισμό», είναι από τις λιγώτερα βανδαλισμένες των Αθηνών…) Όλγα. Ο τρόπος με τον οποίο η –θα λέγαμε– «διαφωτιστική» πρόθεση της μετάφρασης/απόδοσης των Ευαγγελίων «στην γλώσσα του λαού», αρχικά μέσω της (αυλικής) κυρίας Καρόλου, ύστερα μέσω της (Αλεξανδρινής) εκδοχής του Αλεξάνδρου Πάλλη, συνδυάστηκε με την εθνικιστική πικρία μετά την ήττα του ΄97,  με την Εθνική Εταιρεία κοκ. και έδωσε την έκρηξη των Ευαγγελικών, δεν θυμίζει π.χ. την –ελληνικώτατη– εκείνη περιπέτεια που άνοιξε η σταυροφορία της μη-αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες έναν αιώνα αργότερα;

Ας έρθουμε, όμως, και στην πιο πρόσφατη εποχή. Εκεί που η στάση –και οι παραλείψεις– της δυναστείας πλήγωσαν. Τόσο την πολιτειακή τάξη, όσο (ελληνικώτατα αυτοτραυματιστικά) και τον εαυτό της. Καταδικαστικό. Έχουμε την μαρτυρία για το πώς ο Κωνσταντίνος Β΄, τις ημέρες που στην Ισπανία διαδραματίζονταν τα εκεί πραξικοπηματικά –χειμώνας του 1981, θυμίζουμε– και ο Χουάν Κάρλος εκφωνούσε μεταμεσονύκτιο διάγγελμα υπέρ της Δημοκρατίας, αλλά και συγκρατούσε τον Στρατό, τις ημέρες εκείνες ο Κωνσταντίνος τηλεφωνικά εξόρκιζε τον εξ αγχιστείας συγγενή του να μην συνδιαλλαγεί με τους πραξικοπηματίες. Τι δείχνει αυτό; Ενδεχομένως τίποτε το χρήσιμο, πλην αν κανείς ανατρέξει στο παρασκήνιο της «δικής μας» Χούντας: το ΄67 η στάση του θρόνου υπήρξε μια στάση ελληνικώτατου βολέματος των πραγμάτων: πάμε με το ρεύμα μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Το ΄67, πάλι, το βασιλικό αντι-πραξικόπημα είχε όλα τα χαρακτηριστικά ελληνοπρεπέστατης επιφανειακής οργάνωσης, εναπόθεσης της ευθύνης στους άλλους («στους νομιμόφρονες αξιωματικούς»), στοιχήματος ότι όλα θα επανέλθουν στην προτέρα –βολική– κατάσταση.

Τόσο η αυτοπαγίδευση του Απριλίου ΄67, όσο και η αποτυχία του Δεκεμβρίου ΄67, προδιέγραψαν και τα «δημοψηφίσματα» του  Νοεμβρίου 1968/Ιουλίου 1973 και το δημοψήφισμα του Δεκεμβρίου 1974. (Η μικρή τραγωδία του τηλεοπτικού μηνύματος Κωνσταντίνου στο τελευταίο, έδειξε κι αυτή ελληνικώτατη προχειρότητα και επανάπαυση). The rest is history, που λέμε σε καλά ελληνικά: το ΄92% – 78% -69% των «ΝΑΙ» στην αβασίλευτη έσυρε την αυλαία.

 

    Print       Email
  • Published: 4 έτη ago on Απρίλιος 3, 2014
  • By:
  • Last Modified: Απρίλιος 3, 2014 @ 1:36 μμ
  • Filed Under: ΑΦΙΕΡΩΜΑ

You might also like...

Μπορεί το failed-state να γίνει κράτος;

Read More →