Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Η πολιτική σταθερότητα της Ιορδανίας και η θέση αυτής στον αραβικό κόσμο

By   /   Μάρτιος 27, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η πολιτική σταθερότητα της Ιορδανίας και η θέση αυτής στον αραβικό κόσμο

    Print       Email

jordan-map

[27-3-2016]

♦ του Χαρίτου Αναστασίου*

Αποτέλεσμα του διαμοιρασμού των αραβικών εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, βάση της συμφωνίας των Sykes-Pikot, η Βρετανία ανέλαβε τις πάλαι ποτέ ρωμαϊκές επαρχίες της Παλαιστίνης και της Αραβίας Πετραίας και της αρχαίας Γης του Ισραήλ, ως εντολή της Κοινωνίας των Εθνών για την Παλαιστίνη και την Υπεριορδανία. Έπειτα από συγκρούσεις με τις ντόπιες αραβικές ένοπλες δυνάμεις οι Βρετανοί θεώρησαν την γη ανατολικά του Ιορδάνη (Υπεριορδανία) ως αδιεκδίκητη έκταση και αναγνώρισαν τον γιο του Μέγα Σαρίφη της Μέκκας Χασεμίτη Abdullah bin al-Hussein, ως τον εμίρη της Υπεριορδανίας Abdullah I, προσφέροντάς του πλήρη εσωτερική πολιτική αυτονομία. Το νέο κράτος είχε πληθυσμό μόλις 200.000 κατοίκους, ως επί το πλείστων Βεδουίνους και με το μισό πληθυσμό να ζει νομαδικά, το δε 1946 αναγνωρίστηκε ως το Χασεμίτικο Βασίλειο της Ιορδανίας με πλήρη πολιτική ανεξαρτησία.

 Το νέο κράτος συμμετείχε ενεργά στην εισβολή του αραβικού συνδέσμου ενάντια στο νεοσχηματισθέντο κράτος του Ισραήλ, που οδήγησε εντέλει στην εμπέδωση της ισραηλινής κυριαρχίας στους Αγίους Τόπους, την κατάληψη εκ μέρους του αρκετών αραβικών εκτάσεων και την στρατιωτική κατοχή της Δυτικής Όχθης (αρχαία Ιουδαία και Σαμάρεια) καθώς και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ από την Ιορδανία. Ο πληθυσμός της Ιορδανίας διπλασιάστηκε και νέος της στόχος ήταν η επιβολή της κυριαρχίας της και στις δύο όχθες του Ιορδάνη και στη δημιουργία μιας μεγάλης παναραβικής μοναρχίας. Αργότερα, ακολούθησε πολιτική προσέγγισης με το Ισραήλ, αποτελώντας μαζί με την Αίγυπτο τις μόνες αραβικές χώρες που έχουν υπογράψει συνθήκη ειρήνης με αυτό. Οι θερμές σχέσεις με το Ισραήλ, οδήγησαν στην παραχώρηση του, μεγάλης σημασίας, λιμένα της Άκαμπα στην Ιορδανία. Από το 1996 οι ΗΠΑ θεωρούν την Ιορδανία σημαντικό στρατιωτικό και πολιτικό τους σύμμαχο εκτός NATO. Η ίδια έχει λάβει σαφή θέση κατά των δράσεων του ISIS και έχει συνεισφέρει με πάνω από 20 F16 σε αεροπορικές επιδρομές εναντίων του, θρήνησε δε τον πιλότο Muath al-Kasasbech ο οποίος κάηκε ζωντανός από τα κτήνη του ISIS.

 Υπό την βασιλεία του Abdullah II ξεκίνησε η οικονομική φιλελευθεροποίηση της χώρας και η μετατροπή της στο ασφαλέστερο αραβικό κράτος της Μέσης Ανατολής, μακριά από τρομοκρατικές και αποσταθεροποιητικές απειλές, καθώς και σε μια από τις πλέον ανοικτές οικονομίες της περιοχής. Παρά τους φτωχούς της φυσικούς πόρους που περιορίζονται στα σημαντικά ορυχεία φωσφόρου στο νότιο τμήμα της χώρας και κάνουν αδύνατη τη σύγκρισή της με τις πετρελαιοπαραγωγικές χώρες του Αραβικού κόσμου, η Ιορδανία έχει δεχτεί έναν τεράστιο αριθμό επενδύσεων κυρίως στη βιομηχανία και τον τουρισμό. Η βιομηχανία αποτελεί έναν εξαιρετικά αναπτυσσόμενο κλάδο της εθνικής οικονομίας κυρίως στο δευτερογενή τομέα (λιπάσματα, νιτρικά και αζωτούχα προϊόντα, ιατρικά είδη και είδη συσκευασίας κ.α.) συνεισφέροντας κατά 16.2% στο ΑΕΠ, τον κατασκευαστικό κλάδο και τις εξορύξεις φωσφόρου, καθώς και την παραγωγή ενέργειας.

 Ο τουρισμός αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ιορδανικής οικονομίας, με πάνω από 8 εκατομμύρια επισκέπτες να φθάνουν στη χώρα ετησίως κατά μέσο όρο. Η σκαλισμένη στο βράχο πόλη της Πέτρας, ιστορικής πρωτεύουσας των Ναβαταίων, η Νεκρά Θάλασσα, η παράλια πόλη της Άκαμπα στην βόρεια ακτή της Ερυθράς θάλασσας και ο τόπος βαπτίσματος του Ιησού Χριστού στην κοιλάδα του Ιορδάνη αποτελούν τους βασικότερους προορισμούς επισκεπτών στη χώρα. Η Ιορδανία αποτελεί δίαυλο μεταφοράς αγαθών και υπηρεσιών στο Ιράκ και τα Παλαιστινιακά Εδάφη, κυρίως λόγω των περιορισμών του Ισραήλ, με αποτέλεσμα να κατατάσσεται ως ο 35ος καλύτερος κατασκευαστής δημοσίων έργων στον κόσμο, ο δε λιμένας της Άκαμπα θεωρείται το καλύτερα Container Terminal της Μέσης Ανατολής από τη Lloyd’s list, όντας στο σημείο συνάντησης τριών ηπείρων και τεσσάρων κρατών. Ο εθνικός αερομεταφορές “Royal Jordanian” χαρακτηρίστηκε ως ο καλύτερα αναπτυσσόμενος αερομεταφορέας ττης Μέσης Ανατολής το 2014, από της Airport Service Quality.  

 Η επιστήμη και η τεχνολογία είναι ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος οικονομικός τομέας της χώρας, με την αύξηση των εταιριών τεχνολογίας πληροφόρησης και τηλεπικοινωνιών (IT technology) καθώς και πυρηνικής τεχνολογίας. Ιδιαίτερα στο φάσμα των τηλεπικοινωνιών, της κινητής επικοινωνίας και εξωπορισμού επιχειρησιακών διεργασιών (business outsourcing), δραστηριοποιούνται πάνω από 400 εγχώριες και μη επιχειρήσεις, οι οποίες και ενδέχεται να δημιουργήσουν πάνω από 18.000 νέες θέσεις εργασίας στην επόμενη πενταετία. Η ιορδανική στρατιωτική βιομηχανία στηρίζεται στην αμυντική βιομηχανία King Abdullah Design and Development Bureau (KADDB) η οποία και προάγει σημαντικά την ανάλογη έρευνα και προσφέρει σημαντική τεχνογνωσία και εξοπλισμό στις ιορδανικές ένοπλες δυνάμεις.

 Τα τελευταία χρόνια ο πληθυσμός της χώρας έχει εκτιναχθεί φτάνοντας τα 9 εκατομμύρια περίπου κατοίκους, κυρίως λόγω της εισροής Αράβων προσφύγων από το Ισραήλ, το Λίβανο, το Ιράκ και τη Συρία ως αποτέλεσμα των εκεί συγκρούσεων. Μικρό πλέον μέρος του πληθυσμού διάγει νομαδικό βίο με το μεγαλύτερο αριθμό των κατοίκων να συσσωρεύεται στην όχθη του Ιορδάνη, στη πρωτεύουσα Αμμάν και στο λιμάνι της Άκαμπα. Η Ιορδανία είναι από τις πλέον φιλόξενες χώρες της περιοχής, υποδεχόμενη έναν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό προσφύγων, κυρίως Χριστιανών Αράβων, από τη Συρία και το Ιράκ. Επίσημη θρησκεία του βασιλείου είναι το Σουνιτικό Ισλάμ που ακολουθείται από το 93% του πληθυσμού, ενώ θεωρείται η πλέον ανεκτική θρησκευτικά χώρα της περιοχής μετά το Ισραήλ, παρόλο που οι μουσουλμάνοι διαθέτουν μεγαλύτερα προνόμια από τους μη μουσουλμάνους, ενώ η μεταστροφή από το Ισλάμ και ο προσηλυτισμός μουσουλμάνων σε άλλα θρησκεύματα είναι παράνομος. Η εθνική και θρησκευτική ομοιογένεια του αραβοισλαμικού στοιχείου της Ιορδανίας προσφέρει σημαντική σταθερότητα στη χώρα, όπως μαρτυρούν οι έντονες εθνοτικές (Άραβες και Κούρδοι, Άραβες και Εβραίοι) και θρησκευτικές (Μουσουλμάνοι Σιίτες και Σουνίτες, Μουσολμάνοι και Χριστιανοί) συγκρούσεις που παρατηρούνται στα υπόλοιπα κράτη της Μέσης Ανατολής.

Αντί επιλόγου, είναι φανερή η επίδραση του ανοίγματος της οικονομίας και της δόμησης ρεαλιστικών συμμαχιών, στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη καθώς και στην άνοδο του επιπέδου ζωής μιας κοινωνίας.

* Φοιτητής ΕΜΠ, Χημικών Μηχανικών

    Print       Email

About the author

You might also like...

Ενας παράξενα επίκαιρος απολογισμός του Μνημονίου-1

Read More →