Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Η εξυπηρετική στάση των Βρεταννών απέναντι στην Κίνα: κίνδυνος για την Δύση;

By   /   Οκτώβριος 29, 2015  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η εξυπηρετική στάση των Βρεταννών απέναντι στην Κίνα: κίνδυνος για την Δύση;

    Print       Email

 

welcome

[29-10-2015]

♦ του Στάθη Καραπάνου*

Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, η εξωτερική πολιτική της Μεγάλης Βρεταννίας βασίστηκε στην ιδιαίτερη σχέση της με τις ΗΠΑ, την χώρα που οι στάχτες του πολέμου ανέδειξαν ως την ισχυρότερη. Την περασμένη εβδομάδα, το Λονδίνο επιβεβαίωσε την προσπάθειά του να χτίσει άλλη μία ειδική σχέση, αυτή τη φορά με την Κίνα, την γρηγορότερα ανερχόμενη οικονομική δύναμη του πλανήτη, η οποία εμβολίζει σιωπηλά και με αργούς ρυθμούς την παγκόσμια οικονομική κυριαρχία των ΗΠΑ.

Καθ’ όλη την διάρκεια της τετραήμερης επίσκεψης του προέδρου της Κίνας Σι Τζινπίνγκ στο Ηνωμένο Βασίλειο, τόσο ο ίδιος όσο και ο Βρεταννός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον τόνισαν επανειλημμένως το γεγονός ότι η σχέση μεταξύ των δύο χωρών προάγεται πλέον σε ένα «νέο επίπεδο» και βαδίζει προς μία «χρυσή εποχή». Οι δύο πλευρές υπέγραψαν επενδυτικές συμφωνίες αξίας 55 δισεκατομμυρίων ευρώ σε διάφορους τομείς, με σημαντικότερη εκείνη της κινεζικής συμμετοχής –κατά το εν τρίτον- στην κατασκευή ενός μεγάλου εργοστασίου παραγωγής πυρηνικής ενέργειας τελευταίας τεχνολογίας στο Έσσεξ της Αγγλίας. 

Είναι γνωστό πως η βρεταννική διπλωματία διακατέχεται από μία έντονη δόση ασύδοτου ρεαλισμού, την οποία κατάφερε να συνοψίσει παραδειγματικά ο Λόρδος Πάλμερστον, ο Βρεταννός πρωθυπουργός του 19ου αιώνα, με την φράση: «Δεν έχουμε σταθερούς συμμάχους, δεν έχουμε σταθερούς εχθρούς, έχουμε μόνο σταθερά συμφέροντα». Ακολουθώντας αυτήν την βασική αρχή, η Μεγάλη Βρετανία παρέβλεψε τις τριβές που δημιουργήθηκαν στο παρελθόν με την Κίνα εξαιτίας του Χονγκ Κονγκ, της Ταϊβάν και του Θιβέτ, στρώνοντας κόκκινο χαλί στις κινεζικές επενδύσεις. Η Μεγάλη Βρεταννία συνεχίζει επίσης να παραβλέπει την δυσανασχέτηση που προκαλεί στις ΗΠΑ ο μονομερής διάλογος που αναπτύσσει με την Κίνα. Η δηλωμένη διάθεση των ΗΠΑ να στρέψουν το στρατηγικό τους ενδιαφέρον προς την Ασία και η έλλειψη συντονισμού που επικρατεί εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης τροφοδοτούν πιθανόν την αποφασιστικότητα με την οποία το Λονδίνο συναναστρέφεται με το Πεκίνο.

Κατά καιρούς, η Μεγάλη Βρεταννία φρόντιζε πάντα να αποδεικνύει στην Κίνα τις καλές της προθέσεις. Υπήρξε η πρώτη δυτική χώρα που αναγνώρισε το κομμουνιστικό καθεστώς του 1949, η πρώτη δυτική χώρα που εξέδωσε ομόλογα δημοσίου σε κινεζικό γιέν και η πρώτη δυτική χώρα που έγινε μέλος της Ασιατικής Επενδυτικής Τράπεζας Υποδομών, η οποία ως γνωστόν ελέγχεται από την Κίνα. Επιπλέον, η κινεζική Τράπεζα ανταγωνίζεται τα αμερικανικά συμφέροντα που αντιπροσωπεύει η Παγκόσμια Τράπεζα στην Ασία.

Την περασμένη εβδομάδα, όμως, η επισκίαση από βρεταννικής πλευράς των ζητημάτων που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα προκάλεσαν διεθνή προβληματισμό. Ενώ οι ΗΠΑ προσπαθούν να κρατούν μία ισορροπία μεταξύ περιορισμού και προσέγγισης της Κίνας –congagement (containment and engagement)-, μη χάνοντας ευκαιρία να την επικρίνουν, η Μεγάλη Βρεταννία δείχνει διατεθειμένη να κρατήσει μία ιδιαιτέρως εξυπηρετική στάση, με σκοπό να εξασφαλίσει τις κινεζικές επενδύσεις.

Η στάση αυτή μπορεί να κρύβει σοβαρούς κινδύνους. Σε κάθε είδους διαπραγμάτευσης με τους Κινέζους, όσο περισσότερο έδαφος τους παραχωρείται, τόσο περισσότερο εκείνοι γίνονται πιεστικοί. Η φιλία μεταξύ Λονδίνου και Πεκίνου έχει καθαρά οικονομικό χαρακτήρα, δεν παύει όμως να προκαλεί ανησυχίες άλλης φύσεως. Πέρα από το οικονομικό αντίκτυπο, η Κίνα βλέπει την Μεγάλη Βρεταννία ως έναν σεβαστό πιθανό υποστηρικτή της στην καρδιά του δυτικού κόσμου. Μία στενή σινο-βρεταννική φιλία θα μπορούσε όμως να υπονομεύσει τις προσπάθειες των άλλων δυτικών χωρών να πείσουν την Κίνα να σεβαστεί κάποια διεθνώς αναγνωρισμένα ανθρώπινα δικαιώματα, να σταματήσει να εξαπολύει κυβερνοεπιθέσεις, να περιορίσει τις εδαφικές της διεκδικήσεις κτλ. Επιπλέον, κάποιοι από τους τομείς της βρεταννικής οικονομίας στους οποίους οι κινεζικές επενδύσεις έχουν εισχωρήσει είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι, όπως η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και το χρηματοπιστωτικό σύστημα, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ίδια την εθνική ασφάλεια της Μεγάλης Βρεταννίας.    

* Σινολόγος, βοηθός ερευνητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νάπολης «L’Orientale»

    Print       Email

About the author

You might also like...

O ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤA ΠΟΛΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ, ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 1685–1920, μυθιστόρημα του Μελέτη Μελετόπουλου

Read More →