Loading...
You are here:  Home  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑ  >  Current Article

Ευρωπαϊκά Κονδύλια: αναντιστοιχία πόρων και ουσίας

By   /   Μάιος 10, 2014  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ευρωπαϊκά Κονδύλια: αναντιστοιχία πόρων και ουσίας

    Print       Email

Του Μάνου Κρανίδη

 

Η διαχρονική συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να συνοδεύεται από θετικό ισοζύγιο για την Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, η παρουσία της χώρας στα «κέντρα αποφάσεων» συνοδεύεται από πολλές χαμένες ευκαιρίες, αδύναμες διαπραγματεύσεις και τελικά την αποτυχία απτών αποτελεσμάτων για τους Έλληνες. Κλασσικό παράδειγμα είναι η διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, κεφαλαίων ή επιδοτήσεων τα τελευταία 30 έτη, το ύψος των οποίων έως σήμερα φτάνει τα εκατοντάδες δις ευρώ. Η πλήρης αναντιστοιχία των πόρων με την τελική προστιθέμενη αξία τους είναι  εμβληματική, αφού το παραγόμενο αποτέλεσμα, κάθε μορφής, είναι πολύ χαμηλότερο του δυνητικού. Άλλωστε και η σημερινή τραγική κατάληξη της ελληνικής οικονομίας αποτελεί δυστυχώς την πιο τρανή απόδειξη.

Κατ’ αρχήν και πέρα πάσης αμφιβολίας, η διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων αποτέλεσε πηγή και εστία δημιουργίας μηχανισμών διαφθοράς, στο πλαίσιο βέβαια μιας γενικώτερη διάχυτης πολιτικής και κοινωνικής νοοτροπίας, βούλησης και πράξης. Σε πλείστες περιπτώσεις, οι αδιαφανείς διαδικασίες και οι ελλιπείς έλεγχοι οδήγησαν σε έργα χωρίς αντικείμενο και σε κατασπατάληση των πόρων. Κύριος στόχος η απορρόφηση των κονδυλίων για τον πλουτισμό συγκεκριμένων συμφερόντων και όχι για την πραγματική και διαχρονική ενίσχυση των δομών της οικονομίας. Τα έργα υλοποιήθηκαν με κενά και χωρίς γενική εθνική στρατηγική ανάπτυξης ή ουσιαστικό προγραμματισμό. Πρόσφατο παράδειγμα η κατανομή των πόρων του ΕΣΠΑ, όπου τα λιγώτερα συγκριτικά κονδύλια αξιοποιήθηκαν για δράσεις στους κρίσιμους, για την ελληνική οικονομία, τομείς της δημόσιας διοίκησης, έρευνας-τεχνολογίας, ναυτιλίας και του τουρισμού.

Διαχρονικά, οι κοινοτικές αγροτικές επιδοτήσεις δόθηκαν αφειδώς ως εισοδηματικές ενισχύσεις, χωρίς την εξασφάλιση της αποδοτικής χρήση τους, με στόχο μια ανταγωνιστική και εξωστρεφή ελληνική γεωργία. Οι υποδομές, κάθε μορφής, δημιουργήθηκαν, αλλά με υπέρ-κοστολογήσεις, κακοτεχνίες και αδιαφανείς διαδικασίες. Ευκαιρίες απασχόλησης δόθηκαν πολλές αλλά ευκαιριακά, με μια εφήμερη επιδοματική λογική, και όχι βάσει σχεδίου για δημιουργία βιώσιμων θέσεων απασχόλησης σε τομείς με δυνατότητα ανάπτυξης. Η καινοτομία και η εξωστρέφεια χρηματοδοτήθηκαν εντελώς προσχηματικά χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, με πολλές αστοχίες και σπατάλη πόρων.

Όλες οι προαναφερθείσες παθογένειες οδήγησαν στην χαμένη ευκαιρία να αποτελέσει η διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων τον κύριο επικουρικό μοχλό ανάπτυξης των δομών της ελληνικής οικονομίας. Σίγουρα η ευθύνη του πολιτικού συστήματος και της δημόσιας διοίκησης είναι μεγάλη, αφού εν γένει επέτρεψαν και οικειοποιήθηκαν ένα πνεύμα ευνοιοκρατίας και εξυπηρέτησης ιδιοτελών οικονομικών συμφερόντων.

Σήμερα, η εθνική στρατηγική αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων συνεχίζει να μην υπάρχει ή να μην εφαρμόζεται επαρκώς και τα κονδύλια να αξιοποιούνται χωρίς την πλήρη δυναμική τους, αναδεικνύοντας έτσι την ανασύνθεση των μηχανισμών αξιοποίησής τους ως μια κορυφαία και ουσιαστική εθνική μεταρρύθμιση. Άλλωστε, τα καλά παραδείγματα έργων ή δομών αξιοποίησης που υπάρχουν σήμερα ή υπήρξαν στο παρελθόν, αποτελούν σίγουρα την πραγματική βάση για την αναγκαία ραγδαία βελτίωση του τελικού αποτυπώματος των πολλών δις της ΕΕ στην χώρα μας.

Τόσο η ελληνική κυβέρνηση όσο και η ευρωπαϊκή διοίκηση οφείλουν άρδην να επιτύχουν την θετική ανατροπή του αποτελέσματος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ειδάλλως ο σκεπτικισμός για την συμμετοχή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα παρασύρει και τα διαχρονικά και μελλοντικά απτά στρατηγικά οφέλη.

    Print       Email

You might also like...

Μπορεί το failed-state να γίνει κράτος;

Read More →