Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

 Ευκαιρία για την προώθηση της ειρήνευσης στη συριακή κρίση

By   /   Φεβρουάριος 26, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο  Ευκαιρία για την προώθηση της ειρήνευσης στη συριακή κρίση

    Print       Email

εκεχειρια συρια

[26-2-2016]

♦ του Ιπποκράτη Δασκαλάκη*

Εδώ και τουλάχιστον δέκα ημέρες οι προσπάθειες ΗΠΑ και Ρωσίας για την επίτευξη μιας μερικής κατάπαυσης των εχθροπραξιών στη Συρία έχουν ενταθεί. Παράλληλα όμως έχει ενταθεί και η σφοδρότητα των διεξαγομένων μαχών, των βομβαρδισμών, των τρομοκρατικών ενεργειών αλλά και των προσφυγικών ροών.

Μια προηγούμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός δεν επιβεβαιώθηκε στην πράξη καίτοι στο παρελθόν επετεύχθησαν ολιγόωρες διακοπές για ανθρωπιστικούς κυρίως λόγους. Στις 21 Φεβρουαρίου, οι ΗΠΑ και Ρωσία ανακοίνωσαν ότι συμφώνησαν για μια μερική κατάπαυση των εχθροπραξιών στη Συρία η οποία και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από τις 27 Φεβρουαρίου. Η συμφωνία επιζητάει από τις αντιμαχόμενες πλευρές, τη συριακή κυβέρνηση και τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, να αποδεχθούν μια προσωρινή διακοπή των εχθροπραξιών. Ουδεμία περαιτέρω συμφωνία προβλέπεται επί του παρόντος μεταξύ των αντιπάλων πλευρών, οι οποίες και αποφεύγουν να προσέλθουν σε απευθείας μεταξύ τους συνομιλίες. Η συμφωνία αναφέρεται ως προσωρινή και ως μερική καθόσον βασικοί εμπλεκόμενοι (ISIS, Al-Nusra Front) δεν έχουν συμπεριληφθεί στους αποδέκτες της προσπάθειας. Επίσης δεν περιέχει αυστηρά χρονοδιαγράμματα και υποχρεώσεις. Ενδεικτική της συγκρατημένης αισιοδοξίας και προσεκτικής προσέγγισης είναι και η χρήση του όρου «διακοπής των εχθροπραξιών», ορολογία που καταδεικνύει μια ρευστή και ευμετάβλητη κατάσταση και δεν δρομολογεί άμεσα περαιτέρω διαδικασίες (καίτοι ευρίσκονται σε εξέλιξη διεθνείς προσπάθειες εξεύρεσης πολιτικής λύσεως). Η αμερικανική πλευρά έχει αναλάβει να προσεγγίσει τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης για να αποδεχθούν τη διακοπή των εχθροπραξιών ενώ η Μόσχα θα κινηθεί προς την κατεύθυνση της συριακής κυβέρνησης και των συμμάχων της. Ήδη, σε τηλεοπτική του συνέντευξη, ο Πρόεδρος της Συρίας Basar al-Assad, παρουσιάστηκε να αποδέχεται τη διακοπή των εχθροπραξιών, με την επιφύλαξη ότι οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης δεν θα προσπαθήσουν να εκμεταλλευθούν την προσωρινή εκεχειρία. Θετικά σημάδια αποδοχής υπήρξαν και από ορισμένες ομάδες της πολυκερματισμένης αντιπολίτευσης.

Οι Πρόεδροι ΗΠΑ και Ρωσίας επισφράγισαν τη συμφωνία σε μεταξύ τους τηλεφωνική επικοινωνία με τον δεύτερο να εμφανίζεται περισσότερο αισιόδοξος και να αναφέρεται σε μια ευκαιρία για να τεθεί τέλος στη μακροχρόνια αιματοχυσία. Ο Λευκός Οίκος, περισσότερο επιφυλακτικός, καλωσορίζει τη συμφωνία αναγνωρίζοντας όμως τις δυσκολίες εφαρμογής της. Αναμφίβολα οι δύο πλευρές επιθυμούν να τεθεί ένα τέλος στην αιματοχυσία, στις προσφυγικές ροές και στο γενικότερο αποσταθεροποιητικό ρόλο που διαδραματίζει η σύγκρουση. Παράλληλα επιθυμούν την έναρξη μιας ειρηνευτικής διαδικασίας για εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσεως που φυσικά και θα εξυπηρετεί τα επιμέρους και μερικώς αντικρουόμενα συμφέροντα τους. Συγχρόνως η λύση αυτή θα επιτρέπει την εστίαση των πολεμικών προσπαθειών στην αντιμετώπιση των εξτρεμιστικών ισλαμιστικών οργανώσεων και κυρίως του ISIS. Επιπλέον, ίσως να βοηθήσει και τη μερική υπέρβαση των μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων λοιπών προβλημάτων.

Η ανακοίνωση της συμφωνίας συνοδεύτηκε με έξαρση των συγκρούσεων και πράξεων βίας καθόσον αμφότερες οι πλευρές προσπαθούν να ενδυναμώσουν τις θέσεις τους μέχρι την καθορισμένη ημερομηνία διακοπής των εχθροπραξιών.  Το γεγονός αυτό αποτελεί μια συνηθισμένη τακτική προ της εφαρμογής μιας συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός. Το ζητούμενο όμως είναι να εφαρμοστεί στην πράξη η επιζητούμενη διακοπή των εχθροπραξιών.

Ο μέγιστος κίνδυνος προέρχεται από τις ενέργειες των εξτρεμιστικών ισλαμιστικών οργανώσεων που δεν αποδέχονται ουδεμία συμβιβαστική λύση επιδιώκοντας την πλήρη επικράτηση των ακραίων ιδεολογικών θέσεων τους. Επιπλέον, οι κατακερματισμένες δυνάμεις της αντιπολίτευσης ενδέχεται με ανεύθυνες και προβοκατόρικες ενέργειες να προκαλέσουν μια αναζωπύρωση των εχθροπραξιών. Σημαντικό επίσης μειονέκτημα είναι ότι επί του παρόντος δεν προβλέπεται η ύπαρξη ενός κοινά αποδεκτού μηχανισμού που θα επιβλέπει την εφαρμογή της κατάπαυσης των συγκρούσεων και θα προβαίνει σε καταμερισμό των ευθυνών. Η παρακολούθηση της εφαρμογής θα πραγματοποιείται με απευθείας επαφές Ουάσινγκτον και Μόσχας. Βέβαιο είναι ότι το ISIS θα προσπαθήσει να αποτρέψει την επιτυχία της κατάπαυσης του πυρός,  καθόσον αντιλαμβάνεται ότι μια τέτοια εξέλιξη θα υπονομεύσει τη μελλοντική ύπαρξη του. Ήδη προσπαθεί με κλιμάκωση των βομβιστικών επιθέσεων κατά αμάχων, να προκαλέσει οργισμένη αντίδραση του καθεστώτος και κατάρρευση κάθε ειρηνευτικής προσπάθειας. Πλέον του ISIS και της Al-Nusra Front, υφίστανται και δεκάδες άλλες εξτρεμιστικές και εγκληματικές οργανώσεις που γνωρίζουν ότι μια διαδικασία ειρήνευση θα σημάνει την παραγκώνιση και σταδιακή  εξουδετέρωση τους.

Αστάθμητος παράγοντας είναι φυσικά και η αντίδραση του καθεστώτος της Δαμασκού. Η πρόσφατη ενίσχυση των θέσεων του, λόγω κυρίως της ρωσικής στρατιωτικής υποστήριξης, ενδεχομένως να το καταστήσει αδιάλλακτο και να υιοθετήσει μαξιμαλιστικές επιδιώξεις που θα εκτροχιάσουν τυχόν ειρηνευτικές προσπάθειες. Τις τελευταίες ημέρες, το καθεστώς έχει εντείνει την πίεση του σε όλα τα μέτωπα των συγκρούσεων ενώ με επιδέξιες κινήσεις προσπαθεί να παρουσιάσει τη διατήρηση του ως τη βέλτιστη εναλλακτική λύση στην επικράτηση των ακραίων ισλαμιστικών στοιχείων.

Σήμερα, μετά από 5 σχεδόν χρόνια σκληρών συγκρούσεων, οι εξελίξεις φαίνεται να ευνοούν την έναρξη μιας σταδιακής μείωσης των εχθροπραξιών και δρομολόγηση μιας συμβιβαστικής λύσεως. Οι βασικοί εμπλεκόμενοι έχουν αντιληφθεί ότι ουδεμία πλευρά δεν μπορεί να επικρατήσει στη συριακή κρίση ενώ οι αρνητικές συνέπειες τείνουν να αποσταθεροποιήσουν όλη την περιοχή. Είναι υποχρέωση ΗΠΑ και Ρωσίας να επιβάλλουν σε όλες στις πλευρές τη αποδοχή της συμφωνίας κατάπαυσης των εχθροπραξιών καθιστώντας ευκρινές ότι σε αντίθετη περίπτωση θα αντιμετωπίσουν την απομόνωση και τη δυναμική αμοιβαία στοχοποίηση τους.

Να επισημάνουμε ότι οποιαδήποτε συμφωνία και εάν επιτευχθεί δεν σημαίνει και τον τερματισμό των συγκρούσεων καθόσον τα εξτρεμιστικά ισλαμιστικά στοιχεία θα συνεχίσουν τον αγώνα για την εγκαθίδρυση του «χαλιφάτου». Απλά μια ανακωχή και προσωρινή διευθέτηση θα απαλύνουν την ανθρωπιστική κρίση, θα περιορίσουν τις απώλειες και ίσως επιτρέψουν τη δημιουργία ενός συνασπισμού που θα προσπαθήσει να εκριζώσει το «ισλαμικό κράτος» από την περιοχή.  Ακόμη όμως και αυτό να συμβεί, ο ισλαμικός εξτρεμισμός μάλλον θα μεταφερθεί σε κάποια άλλη γωνία του κόσμου όπου ένα ακόμη failed state προετοιμάζει το έδαφος και τις συνθήκες για την ανάπτυξη του.

* Υποστράτηγος εα, μέλος του ΕΛΙΣΜΕ

    Print       Email

About the author

You might also like...

Παρουσίαση του βιβλίου «Ο άρχοντας με τα πολλά πρόσωπα», Παλιά Βουλή, 26/11/17, 12.00 μμ

Read More →