Loading...
You are here:  Home  >  ΣΤΗΛΕΣ  >  Current Article

Δον Ζουάν

By   /   Αύγουστος 9, 2015  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Δον Ζουάν

    Print       Email

PP0721J0004v01

♦ του Γιάννη Δρακόπουλου*

του  Μολιέρου

Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος

Μετάφραση – Σκηνοθεσία: Δαμιανός Κωνσταντινίδης

Δον Ζουάν. Ο σαγηνευτής γυναικών, ψεύτης και ποταπός, ο φανταστικός και αυθεντικά ισπανικός ήρωας, που προκαλεί τόσο τον θαυμασμό όσο και την αποστροφή. Γεννήθηκε από την πέννα του Ισπανού κλασσικού δραματουργού Τίρσο ντε Μολίνα και, αν και η φήμη του εξαπλώθηκε σε όλη την οικουμένη, δεν είχε ποτέ ακριβές βιογραφικό πριν από την λογοτεχνική του ύπαρξη.  

Οικουμενική αρσενική φιγούρα, καρδιοκατακτητής, υπονομευτής των συναισθημάτων, των βεβαιοτήτων, των θεσμών, της καθεστηκυίας τάξεως. Ο Δον Ζουάν είναι ένας άντρας χωρίς την παραμικρή ικανότητα συναισθηματικής έκφρασης, ένας συλλέκτης εκστατικών στιγμών, ένας διαφθορέας γυναικών. Ο πιο γνήσιος, πιο ασεβής και πιο ολέθριος Δον Ζουάν απ’ όλους, είναι o ήρωας του Μολιέρου σε ένα από τα εκπληκτικώτερα έργα ολόκληρης της λογοτεχνικής σκηνής, το «Δον Ζουάν ή η πέτρινη ευωχία». Ένα έργο που έγινε αντικείμενο σκανδάλων και λογοκρισίας από την πρώτη κιόλας στιγμή που παρουσιάστηκε.

Ο Μολιέρος έγραψε αυτό το έργο με σκοπό απαντήσει στους επικριτές του που ενοχλήθηκαν από τον Ταρτούφο, με τρόπο συγκαλυμμένο, αλλά αποτυγχάνει – και το έργο δημιουργεί νέο σκάνδαλο. Γι’ αυτό και αποτελεί ένα έργο αινιγματικό, μια κωμωδία γεμάτη ειρωνεία, αλλά και με τραγικό βάθος που κινείται διαρκώς στην κόψη του ξυραφιού, στο μεταίχμιο. Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα της σκηνοθεσίας στην συγκεκριμένη παράσταση: να ισορροπήσει ανάμεσα στο τραγικό και τη φάρσα, προσπαθώντας να αποδώσει στο μέγιστο το πνεύμα και το περιεχόμενο του έργου, με τρόπο που συνάμα να το καθιστά επίκαιρο. Η προσπάθεια ξεκινά με τη μετάφραση – που ανήκει στον ίδιο τον σκηνοθέτη, καθ’ ότι φιλόλογος – και έγινε απ’ ευθείας από το πρωτότυπο και όχι από κάποια αγγλική μετάφραση του έργου, η οποία δεν θυμίζει καμμία από τις υπάρχουσες γνωστές μεταφράσεις του, αποκαλύπτοντας πτυχές του που παρέμεναν στο σκοτάδι.

Ο σκηνοθέτης αποφεύγει τη μόδα -όπως την αποκαλεί και ο ίδιος- του εκμοντερνισμού της παράστασης και προσπαθεί να δημιουργήσει ένα πλαίσιο γι’ αυτήν, με τα σκηνικά, τα κοστούμια και τη μουσική, που να παραπέμπει όσο το δυνατόν περισσότερο στην εποχή του συγγραφέα, χωρίς από την άλλη να γίνεται πιστή αντιγραφή της εποχής. Απ’ εναντίας, ο ος, με έξυπνες σουρεαλιστικές επεμβάσεις στα κοστούμια, μας κλείνει το μάτι. Η προσαρμογή της στο σήμερα γίνεται με άλλους τρόπους, όπως είναι η σκηνή της αφόδευσης, την οποία ενθέτει στο έργο ο σκηνοθέτης και στην οποία μας εμφανίζει μία εικόνα της Παναγίας, μέσα στο λουτρό του Δον Ζουάν. Πολλοί το χαρακτήρισαν βλάσφημο, ίσως, αλλά εξίσου βλάσφημη στην εποχή του έργου ήταν η ερωτική αποπλάνηση μιας καλόγριας, σκηνή με την οποία ξεκινά το έργο και που σήμερα ελάχιστους θα μπορούσε να σκανδαλίσει. Τελικά, η σκηνοθεσία πετυχαίνει το στόχο της, αφού το κείμενο περνά στην πλατεία-πράμα όχι αυτονόητο, καθότι το έργο είναι αρκετά δύσκολο να περάσει στο σημερινό κοινό. Αν μάλιστα δεν υπήρχε και μια σημαντική υποκριτική ανισότητα που χαρακτηρίζει την παράσταση, καθότι η «καλύτερη» από τη «χειρότερη» ερμηνεία έχουν δυστυχώς πολύ μεγάλη απόσταση, τότε θα είχαμε μια εξαιρετική παράσταση πάνω στον Μολιέρο, του οποίου οι σύγχρονες παραστάσεις πάσχουν είτε από «σκηνοθετίτιδα» είτε από «πρωταγωνιστίτιδα».

    Print       Email

About the author

You might also like...

6 a.m. των Blitz

Read More →