Loading...
You are here:  Home  >  ΑΦΙΕΡΩΜΑ  >  Current Article

Απλή Αναλογική: υπό προϋποθέσεις βάση για ένα υγιέστερο πολιτικό σύστημα

By   /   Ιανουάριος 26, 2016  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Απλή Αναλογική: υπό προϋποθέσεις βάση για ένα υγιέστερο πολιτικό σύστημα

    Print       Email

Απλή Αναλογική. υπό προϋποθέσεις βάση για ένα υγιέστερο πολιτικό σύστημα

♦ του Παναγιώτη Κώτσιου

 Εκλογικό σύστημα είναι η μέθοδος μετατροπής των ψήφων σε έδρες, δηλαδή με ποιόν τρόπο η βούληση του εκλογικού σώματος, που εκφράστηκε στις εκλογές με την ψήφο των εκλογέων, θα μεταφραστεί σε κατανομή των βουλευτικών εδρών. Αν και υπάρχουν πάρα πολλοί τύποι εκλογικών συστημάτων, οι τρεις βασικές μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι η απλή αναλογική, η ενισχυμένη αναλογική και το πλειοψηφικό.

Η Απλή Αναλογική είναι το εκλογικό σύστημα σύμφωνα με το οποίο κάθε κόμμα λαμβάνει ποσοστό εδρών, ακριβώς σύμφωνα με τις ψήφους που έχει λάβει.

Η Ενισχυμένη Αναλογική δίνει, με το πρόσχημα των αυτοδύναμων κυβερνήσεων, επιπλέον έδρες στο πρώτο κόμμα, για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση και να αποφύγει την συνεργασία με άλλα κόμματα.

Στο Πλειοψηφικό το σύνολο των εδρών μιας περιφέρειας δίδονται στο κόμμα με τις περισσότερες ψήφους σε αυτήν την περιφέρεια.

Στην πλειονότητα των χωρών, το εκλογικό σύστημα προβλέπεται από το ίδιο το ισχύον σύνταγμά τους, παραμένοντας έτσι ενιαίο για όλες τις πολιτικές αναμετρήσεις. Αντίθετα, στην Ελλάδα, πολύ σπάνια ακολουθήθηκε το ίδιο εκλογικό σύστημα έστω και σε δύο συνεχόμενες εκλογές, εκτός από τις επαναληπτικές. Αυτό συμβαίνει διότι ο καθορισμός του εκλογικού συστήματος επαφίεται κάθε φορά στην πρωτοβουλία της κυβέρνησης, χωρίς να δίνεται η ευχέρεια στον «κυρίαρχο» ελληνικό λαό να προτείνει, να εγκρίνει ή να απορρίψει το εκλογικό σύστημα πριν οδηγηθεί στις κάλπες.

Στην Ελλάδα έχουν εφαρμοστεί διάφορα εκλογικά συστήματα. Έτσι, από το 1844 μέχρι το 1923, οι βουλευτικές εκλογές γίνονταν με το πλειοψηφικό σύστημα. Από το 1926 έως το 1956 εναλλάσσονταν τα δύο συστήματα, πλειοψηφικό και αναλογικό. Μετά το 1956, βασικό εκλογικό σύστημα είναι το ενισχυμένο αναλογικό, σε διάφορες παραλλαγές του.

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το αναθεωρημένο άρθρο 54 παρ. 1 του Συντάγματος, το εκλογικό σύστημα ορίζεται με νόμο που ισχύει από τις μεθεπόμενες εκλογές, εκτός εάν προβλέπεται η ισχύς του άμεσα από τις επόμενες εκλογές με ρητή διάταξη που ψηφίζεται με την πλειοψηφία των δύο τρίτων του όλου αριθμού των βουλευτών (Βουλή των Ελλήνων, 2014).

Από το 1990 έως σήμερα, στην χώρα μας έχουν ψηφιστεί 3 εκλογικοί νόμοι:

  1. Νόμος 1907/1990
  2. Νόμος 3231/2004
  3. Νόμος 3636/2008

 Νόμος 1907/1990 – Ενισχυμένη Αναλογική

Εισηγητής του νόμου 1907/1990 ήταν ο Σωτήρης Κούβελας, Υπουργός Εσωτερικών της Κυβέρνησης Μητσοτάκη. Ψηφίστηκε το έτος 1990 και ίσχυσε στις εκλογές του 1993, του 1996, του 2000 και του 2004. Ο νόμος αυτός, οι σχετικές διατάξεις του οποίου περιλαμβάνονται στα άρθρα 88-90 του Εκλογικού Κώδικα, καθιερώνει ένα μικτό εκλογικό σύστημα, αυτό της ενισχυμένης αναλογικής. Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, η χώρα διαιρείται σε 56 πρωτοβάθμιες περιφέρειες και 13 δευτεροβάθμιες. Από τις περιφέρειες εκλέγονται 288 βουλευτές και 12 επικρατείας. Με αυτόν τον νόμο εισήχθη η λεγόμενη ρήτρα του 3%. Κατά την ρύθμιση αυτή, κόμμα ή συνασπισμός κομμάτων ή ανεξάρτητος συνδυασμός ή μεμονωμένος υποψήφιος, που δεν συγκέντρωσε ποσοστό έγκυρων ψηφοδελτίων, τουλάχιστον ίσο με το 3% του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, δεν δικαιούνται βουλευτική έδρα. Η πλήρωση των εδρών γίνεται με την διαδικασία της εξομάλυνσης, η οποία αρχίζει από το μικρότερο κόμμα και συνεχίζεται προς τα επόμενα με κριτήριο τον αριθμό των ψήφων. Βάσει της εξομάλυνσης, κάθε κόμμα παίρνει το 70% των εδρών που θα του αναλογούσαν, αν ίσχυε η απλή αναλογική, ενώ το υπόλοιπο των εδρών πάνε στο 1ο σε ψήφους κόμμα.

Νόμος 3231/2004 – Ενισχυμένη Αναλογική με Πριμοδότηση 40 Εδρών

Εισηγητής του νόμου 3231/2004 ήταν ο Κώστας Σκανδαλίδης,  Υπουργός Εσωτερικών της Κυβέρνησης Σημίτη. Σύμφωνα με τον νόμο 3231/2004, η χώρα χωρίζεται σε 57 εκλογικές περιφέρειες. Κάθε νομός αποτελεί μια εκλογική περιφέρεια με εξαίρεση τις Αττικής (5 περιφέρειες) και Θεσσαλονίκης (2 περιφέρειες). Από τους 300 βουλευτές οι 288 εκλέγονται σε εκλογικές περιφέρεις και 12 από λίστα επικρατείας. Η είσοδος στη Βουλή απαιτεί 3% των έγκυρων ψήφων πανελλαδικά, ενώ οι λευκές και άκυρες ψήφοι δεν υπολογίζονται. Η κατανομή των εδρών γίνεται σε 260 έδρες, ενώ οι υπόλοιπες 40 δίνονται ως πριμ στο 1ο σε ψήφους κόμμα.

Νόμος 3636/2008 (Τροποποίηση του ν. 3231/2004) – Ενισχυμένη Αναλογική με Πριμοδότηση 50 Εδρών

Εισηγητής του νόμου 3636/2008 ήταν ο Προκόπης Παυλόπουλος, Υπουργός Εσωτερικών της Κυβέρνησης Καραμανλή. Ο 3636/2008 επέφερε ορισμένες αλλαγές στον 3231/2004, με πιο βασική την πριμοδότηση με 50 έδρες στον 1ο κόμμα, αντί για 40 που ίσχυε ως τότε.

 Οι επιπτώσεις των παραπάνω νόμων στην κατανομή των εδρών, θα παρουσιαστούν μέσω των εθνικών εκλογικών αναμετρήσεων των ετών 1996, 2000, 2004, 2007, 2009, 2012Α και 2012Β (Πίνακες 1 ως 7).

Από τα πρώτα κιόλας αποτελέσματα είναι φανερή η επίπτωση του συστήματος της ενισχυμένης αναλογικής στο εκλογικό αποτέλεσμα. Το ΠΑΣΟΚ το 1996 με 41,49% των ψήφων έλαβε 162 έδρες, ενώ το δεύτερο κόμμα με ποσοστό 38,12% έλαβε μόλις 108. Διαιρώντας τον αριθμό των έγκυρων ψηφοδελτίων με τον αριθμό των εδρών της Ελληνικής Βουλής, (δηλαδή 6.780.049/300) μπορούμε να βρούμε το εκλογικό μέτρο της απλής αναλογικής, δηλαδή τον ακριβή αριθμό των ψήφων που αντιστοιχούν σε μια βουλευτική έδρα. Στην συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση είναι 22.600 ψήφοι. Διαιρώντας το εκλογικό μέτρο με το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, μπορούμε να βρούμε τον αριθμό των εδρών που του αντιστοιχούν. Διότι στην Α΄κατανομή εδρών περισσεύουν 5 έδρες, αυτές μέσω μιας Β΄κατανομής δίνονται ανα μια στα κόμματα με τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων. Βλέπουμε ότι με την απλή αναλογική και χωρίς το όριο του 3%, το πρώτο κόμμα θα λάμβανε 125 έδρες, ενώ τα κόμματα που θα εισέρχονταν στην ελληνική βουλή θα ήταν 7 αντί για 5. Θέλοντας να μετρήσουμε το μέγεθος της αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος μεταξύ του Ν. 1907/1990 και της απλής αναλογικής, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των ψήφων που αποδόθηκαν στο 1ο κόμμα, χωρίς πραγματικά να τις έχει λάβει. Δηλαδή:

Έδρες Ενισχυμένης αναλογικής – Έδρες Απλής Αναλογικής = Μπόνους έδρες

162 – 125 = 37

Μπόνους έδρες x Εκλογικό μέτρο = Αλλοιωμένες ψήφοι

37 x 22.600 = 836.200 ψήφοι ή 12,33% των έγκυρων ψηφοδελτίων

Στην εκλογική αναμέτρηση του 2000, το ΠΑΣΟΚ με 43,79% των ψήφων έλαβε 158 έδρες, ενώ το δεύτερο κόμμα με ποσοστό 42,74% έλαβε μόλις 125. Το εκλογικό μέτρο της απλής αναλογικής στην συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση είναι 22.893. Διαιρώντας το εκλογικό μέτρο με το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, μπορούμε να βρούμε τον αριθμό των εδρών που του αντιστοιχούν. Διότι στην Α΄κατανομή εδρών περισσεύουν 4 έδρες, αυτές μέσω μιας Β΄κατανομής δίνονται ανα μια στα κόμματα με τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων. Βλέπουμε ότι με την απλή αναλογική και χωρίς το όριο του 3%, το πρώτο κόμμα θα λάμβανε 132 έδρες, ενώ τα κόμματα που θα εισέρχονταν στην ελληνική βουλή θα ήταν 7 αντί για 4. Θέλοντας να μετρήσουμε το μέγεθος της αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος μεταξύ του Ν. 1907/1990 και της απλής αναλογικής, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των ψήφων που αποδόθηκαν στο 1ο  κόμμα, χωρίς πραγματικά να τις έχει λάβει. Δηλαδή:

Έδρες Ενισχυμένης αναλογικής – Έδρες Απλής Αναλογικής = Μπόνους έδρες

158 – 132 = 26

Μπόνους έδρες * Εκλογικό μέτρο = Αλλοιωμένες ψήφοι

26×22.893= 595.218 ψήφοι ή 8,66% των ψήφων

Στην εκλογική αναμέτρηση του 2004, η ΝΔ με 45,36% των ψήφων έλαβε 165 έδρες, ενώ το δεύτερο κόμμα με ποσοστό 40,55% έλαβε μόλις 117. Το εκλογικό μέτρο της απλής αναλογικής στην συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση είναι 24.683. Διαιρώντας το εκλογικό μέτρο με το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, μπορούμε να βρούμε τον αριθμό των εδρών που του αντιστοιχούν. Διότι στην Α΄κατανομή εδρών περισσεύουν 2 έδρες, αυτές μέσω μιας Β΄κατανομής αυτές οι έδρες δίνονται ανα μια στα κόμματα με τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων. Βλέπουμε ότι με την απλή αναλογική και χωρίς το όριο του 3%, το πρώτο κόμμα θα λάμβανε 137 έδρες, ενώ τα κόμματα που θα εισέρχονταν στην ελληνική βουλή θα ήταν 6 αντί για 4. Θέλοντας να μετρήσουμε το μέγεθος της αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος μεταξύ του Ν. 1907/1990 και της απλής αναλογικής, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των ψήφων που αποδόθηκαν στο 1ο κόμμα, χωρίς πραγματικά να τις έχει λάβει. Δηλαδή:

Έδρες Ενισχυμένης αναλογικής – Έδρες Απλής Αναλογικής = Μπόνους έδρες

165-137=28

Μπόνους έδρες * Εκλογικό μέτρο = Αλλοιωμένες ψήφοι

28×24.683.893= 691.124 ψήφοι ή 9,33% των έγκυρων ψήφων

Στην εκλογική αναμέτρηση του 2007, η ΝΔ με 41,84% των ψήφων έλαβε 152 έδρες, ενώ το δεύτερο κόμμα με ποσοστό 38,10% έλαβε μόλις 102. Το εκλογικό μέτρο της απλής αναλογικής στην συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση είναι 23.863. Διαιρώντας το εκλογικό μέτρο με το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, μπορούμε να βρούμε τον αριθμό των εδρών που του αντιστοιχούν. Οι 5 έδρες που περισσεύουν στην Α΄κατανομή, δίνονται ανα μια στα κόμματα με τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων μέσω μιας Β΄κατανομής. Βλέπουμε ότι με την απλή αναλογική και χωρίς το όριο του 3%, το πρώτο κόμμα θα λάμβανε 126  έδρες, ενώ τα κόμματα που θα εισέρχονταν στην ελληνική βουλή θα ήταν 7 αντί για 5. Θέλοντας να μετρήσουμε το μέγεθος της αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος μεταξύ του Ν. 3231/2004 και της απλής αναλογικής, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των ψήφων που αποδόθηκαν στο 1ο κόμμα, χωρίς πραγματικά να τις έχει λάβει. Δηλαδή:

Έδρες Ενισχυμένης αναλογικής – Έδρες Απλής Αναλογικής = Μπόνους έδρες

152-126=26

Μπόνους έδρες * Εκλογικό μέτρο = Αλλοιωμένες ψήφοι

26×23.863=620.438 ψήφοι ή 8,66% των έγκυρων ψήφων

Στην εκλογική αναμέτρηση του 2009 το ΠΑΣΟΚ με 43,92% των ψήφων έλαβε 160 έδρες, ενώ το δεύτερο κόμμα με ποσοστό 33,47% έλαβε μόλις 91. Το εκλογικό μέτρο της απλής αναλογικής στην συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση είναι 22.861 ψήφοι. Διαιρώντας το εκλογικό μέτρο με το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, μπορούμε να βρούμε τον αριθμό των εδρών που του αντιστοιχούν. Διότι στην Α΄κατανομή εδρών περισσεύουν 4 έδρες, αυτές δίνονται ανα μια στα κόμματα με τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων μέσω μιας Β΄κατανομής. Βλέπουμε ότι με την απλή αναλογική και χωρίς το όριο του 3%, το πρώτο κόμμα θα λάμβανε 133 έδρες, ενώ τα κόμματα που θα εισέρχονταν στην ελληνική βουλή θα ήταν 8 αντί για 5.

Θέλοντας να μετρήσουμε το μέγεθος της αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος μεταξύ του Ν 3231/2004 και της απλής αναλογικής, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των ψήφων που αποδόθηκαν στο 1ο κόμμα, χωρίς πραγματικά να τις έχει λάβει. Δηλαδή:

Έδρες Ενισχυμένης αναλογικής – Έδρες Απλής Αναλογικής = Μπόνους έδρες

160 – 133 = 27

Μπόνους έδρες * Εκλογικό μέτρο = Αλλοιωμένες ψήφοι

27 x 22.8861 = 617.247 ψήφοι ή 8,99% των έγκυρων ψήφων

Στην Α΄ εκλογική αναμέτρηση του 2012, η ΝΔ με 18,85% των ψήφων έλαβε 108 έδρες, ενώ το δεύτερο κόμμα με ποσοστό 16,79% έλαβε μόλις 52. Το εκλογικό μέτρο της απλής αναλογικής στην συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση είναι 21.080. Διαιρώντας το εκλογικό μέτρο με το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, μπορούμε να βρούμε τον αριθμό των εδρών που του αντιστοιχούν. Διότι στην Α΄κατανομή εδρών περισσεύουν 14 έδρες, αυτές μέσω μιας Β΄κατανομής αυτές οι έδρες δίνονται ανα μια στα κόμματα με τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων. Βλέπουμε ότι με την απλή αναλογική και χωρίς το όριο του 3%, το πρώτο κόμμα θα λάμβανε μόλις 57 έδρες, ενώ τα κόμματα που θα εισέρχονταν στην ελληνική βουλή θα ήταν 20 αντί για 7! Θέλοντας να μετρήσουμε το μέγεθος της αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος μεταξύ του Ν 3636/2008 και της απλής αναλογικής, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των ψήφων που αποδόθηκαν στο 1ο  κόμμα, χωρίς πραγματικά να τις έχει λάβει. Δηλαδή:

Έδρες Ενισχυμένης αναλογικής – Έδρες Απλής Αναλογικής = Μπόνους έδρες

108 – 57 = 51

Μπόνους έδρες * Εκλογικό μέτρο = Αλλοιωμένες ψήφοι

51 x 21.080 = 1.075.080 ψήφοι ή 16,59% των έγκυρων φήφων

Στην Β΄εκλογική αναμέτρηση του 2012, η ΝΔ με 29,66% των ψήφων έλαβε 129 έδρες, ενώ το δεύτερο κόμμα με ποσοστό 26,89% έλαβε μόλις 71. Το εκλογικό μέτρο της απλής αναλογικής στην συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση είναι 20.518. Διαιρώντας το εκλογικό μέτρο με το σύνολο των ψήφων κάθε κόμματος, μπορούμε να βρούμε τον αριθμό των εδρών που του αντιστοιχούν. Διότι στην Α΄κατανομή εδρών περισσεύουν 10 έδρες, αυτές μέσω μιας Β΄κατανομής αυτές οι έδρες δίνονται ανα μια στα κόμματα με τα μεγαλύτερα ποσοστά ψήφων. Βλέπουμε ότι με την απλή αναλογική και χωρίς το όριο του 3%, το πρώτο κόμμα θα λάμβανε μόλις 90 έδρες, ενώ τα κόμματα που θα εισέρχονταν στην ελληνική βουλή θα ήταν 12 αντί για 7! Θέλοντας να μετρήσουμε το μέγεθος της αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος μεταξύ του Ν 3636/2008 και της απλής αναλογικής, μπορούμε να μετρήσουμε τον αριθμό των ψήφων που αποδόθηκαν στο 1ο κόμμα, χωρίς πραγματικά να τις έχει λάβει. Δηλαδή:

Έδρες Ενισχυμένης αναλογικής – Έδρες Απλής Αναλογικής = Μπόνους έδρες

129 – 90 = 39

Μπόνους έδρες * Εκλογικό μέτρο = Αλλοιωμένες ψήφοι

39 x 20.518 = 800.202 ψήφοι ή 12,99% των έγκυρων ψήφων.

 ΑΠΟΧΗ-ΛΕΥΚΑ-ΑΚΥΡΑ

Ένα άλλο αποτέλεσμα του ισχύοντος εκλογικού συστήματος είναι η αποχή των ψηφοφόρων.

Τα ποσοστά αποχής στις Ελληνικές εκλογές είναι πραγματικά τεράστια και υποδηλώνουν με ξεκάθαρο τρόπο την απαξίωση του κόσμου για το πολιτικό σκηνικό της χώρας.

Πίνακας 8: Ποσοστά Αποχής 1996-2012

Εκλογική Αναμέτρηση Ψηφοφόροι Ποσοστό
Εκλογές 1996: 2.162.086 23.75%
Εκλογές 2000: 2.346.014 25.03%
Εκλογές 2004: 2.326.025 23.5%
Εκλογές 2007: 2.563.891 25.9%
Εκλογές 2009: 2.884.459 29.08%
Εκλογές 2012: 3.469.041 34,82%
Εκλογές 2012: 3.731.078 37,51%

Πηγή Υπ. Εσωτερικών

Βλέποντας τα παραπάνω νούμερα συμπεραίνουμε ότι στις 7 τελευταίες αναμετρήσεις η αποχή κινείται γύρω στο ¼ των ψηφοφόρων, με εξαίρεση τις 2 τελευταίες που έφτασε και ξεπέρασε το 1/3 του εκλογικού σώματος.

Χαρακτηριστικό της απαξίωσης μεγάλου μέρους του Ελληνικού λαού για το πολιτικό σκηνικό είναι και τα ποσοστά λευκών ψηφοδελτίων και άκυρων.

Πίνακας 9: Ποσοστά Λευκών και Άκυρων 1996-2012

Εκλογική Αναμέτρηση Ψηφοφόροι Ποσοστό
Εκλογές 1996: 198.607 2.93%
Εκλογές 2000: 158.516 2.25%
Εκλογές 2004: 166.667 2.21%
Εκλογές 2007: 196.020 2,66%
Εκλογές 2009: 186.185 2,64%
Εκλογές 2012: 152.682 2,36%
Εκλογές 2012: 61.334 1%

Πηγή Υπ. Εσωτερικών

Το ποσοστό λευκών και άκυρων κυμάνθηκε γύρω στο 2,5%, με εξαίρεση την εκλογική αναμέτρηση του Ιουνίου 2012, όπου μειώθηκε στο 1%.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η ενισχυμένη αναλογική που έχει εφαρμοστεί τα τελευταία χρόνια στην χώρα μας, νοθεύει «νόμιμα» τα εκλογικά αποτελέσματα προς όφελος του πρώτου κόμματος. Κατά την άποψη του συγγραφέα, δεν υπάρχει καμμία επαρκής λογική και νομική εξήγηση για αυτή την νόθευση. Επίσης με το όριο του 3% των ψήφων που προβλέπει ο εκλογικός νόμος για την είσοδο στη Βουλή, περιορίζονται σχεδόν συνολικά, τα πολύ μικρά κόμματα και οι ανεξάρτητοι υποψήφιοι. Μαζί με τα εκλογικά αποτελέσματα ο εκλογικός νόμος αλλοιώνει και την χρηματοδότηση των κομμάτων και τον τηλεοπτικό χρόνο που δικαιούνται.

Η εφαρμογή της απλής αναλογικής θα οδηγούσε σε συνεργασίες κομμάτων και στην είσοδο νέων προσώπων και κομματικών σχηματισμών στην Ελλληνική Βουλή. Κατά την άποψη του συγγραφέα είναι επιτακτική ανάγκη θα θεσμοθετηθεί συνταγματικά το σύστημα της απλής αναλογικής και να μην επιτραπεί πότε ξανά η αλλαγή του εκλογικού συστήματος αυτού, ώσπου η χώρα να επεξεργαστεί και να εφαρμόσει ένα βιώσιμο σύστημα συμμετοχικής δημοκρατίας. 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Βουλή των Ελλήνων (2014) Πολίτευμα (Προσπελάστηκε την 1η  Μαή από την ιστοσελίδα http://www.hellenicparliament.gr)

Βουλή των Ελλήνων (2014) Σύνταγμα της Ελλάδος, όπως αναθεωρήθηκε από με το ψήφισμα της 27ης Μαίου 2008 της Η΄Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων 

Ν 1907/1990

Ν 3231/2004

Ν 3636/2008

Υπουργείο Εσωτερικών (2014) Αποτελέσματα Εθνικών Εκλογών (Προσπελάστηκε την 1η  Μαή από την ιστοσελίδα http://www.ypes.gr)

Wikipedia (2014) Ελληνικό Εκλογικό Σύστημα (Προσπελάστηκε την 1η Μαή από την ιστοσελίδα http://el.wikipedia.org)

Wikipedia (2014) Εκλογικοί Νόμοι (Προσπελάστηκε την 1η  Μαή από την ιστοσελίδα http://el.wikipedia.org)

    Print       Email

About the author

You might also like...

Μπορεί το failed-state να γίνει κράτος;

Read More →