Loading...
You are here:  Home  >  ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΙΕΣΤΗΡΙΟΥ  >  Current Article

Αιρετικά: υπέρ των ταχυτήτων, για να σωθεί η ΕΕ!

By   /   Μάρτιος 13, 2017  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αιρετικά: υπέρ των ταχυτήτων, για να σωθεί η ΕΕ!

    Print       Email

♦ του Ζακ Μιλτιάδη*

Επειδή πολύ υποκρισία πέφτει για τις συζητούμενες ταχύτητες της Ευρώπης, με το γνωστό κυνήγι μαγισσών («όποιος θέλει τις ταχύτητες είναι ενάντια στην ΕΕ» κλπ), ας πούμε και μερικές αλήθειες.

Η πρώτη αλήθεια είναι ότι η ΕΕ ήδη κινείται σε διαφορετικές ταχύτητες: χώρες ευρωζώνης, χώρες εκτός ευρώ, χώρες σε καθεστώς μνημονίου, χώρες Σένγκεν, χώρες εκτός Σένγκεν.

Η δεύτερη είναι ότι η ΕΕ πάει από το κακό στο χειρότερο, βυθισμένη στην δίνη μιας πρωτοφανούς πολυκρισιακής κατάστασης, την οποία αδυνατεί να διαχειριστεί, επειδή, απλώς, δεν την είχε προβλέψει και ως εκ τούτου δεν διαθέτει την κατάλληλη στρατηγική αλλά ούτε τα εργαλεία προς τούτο. Συνεπώς, τα κροκοδείλια δάκρυα, περιττεύουν.

Αν συμφωνούμε ότι, παρά που αποχώρησε μία από τις 6 σημαντικότερες χώρες της Ένωσης (στην πραγματικότητα: πολιτικά, πολιτιστικά και από άποψη διοικητικής αποτελεσματικότητας, μάλλον η σημαντικότερη ή έστω η πλέον καθοριστική των ευρωπαϊκών νοοτροπιών τον τελευταίο αιώνα, προς μια θετική, φιλεύθερη και συνάμα βαθιά δημοκρατική κατεύθυνση), η ΕΕ είναι πολύ σημαντικό επίτευγμα και πρέπει να διασωθεί, να ορθοποδήσει και εν συνεχεία να βρει τον δρόμο της, τότε, η κατ΄ουσίαν γερμανική πρόταση των πολλών ταχυτήτων, θα πρέπει να δεχθούμε ότι είναι μάλλον η μόνη ρεαλιστική για την ώρα.

Φυσικά, ακόμη και αν η ΕΕ μεταβεί σε ένα σύστημα πολλών ταχυτήτων, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα αντέξει τους κραδασμούς που προκαλούν οι πανίσχυρες φυγόκεντρες δυνάμεις που δημιούργησαν οι κρίσεις. Οπότε, είναι λογικό, πολλοί αναλυτές να βλέπουν στην πρόταση αυτή μια εύσχημη διπλωματική όδευση προς την συντεταγμένη διάλυση. Όπως και να έχει πάντως, το σημερινό μοντέλο δεν δείχνει βιώσιμο, καθώς οι υφιστάμενες κρίσεις αργά ή γρήγορα θα αναζωπυρωθούν:

  • το ΙΚ ψάχνεται για νέα χτυπήματα, ίσως και πολύ μεγάλα, με ασύλληπτες πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για όλη την ΕΕ,
  • οι ΗΠΑ ετοιμάζουν κολοσιαία αύξηση επιτοκίων για το επόμενο 18μηνο, τα οποία θα λυγίσουν το ευρώ,
  • η Ιταλία είναι αδύνατον να σώσει τις τράπεζές της αν η ΕΚΤ σταματήσει να τυπώνει χρήμα (όπως προδιαγράφεται) και θα πρέπει να κουρέψει τις καταθέσεις, στέλνοντας τους καταθέτες στην κάλπη του Γκρίλο και στην έξοδο από το ευρώ,
  • μεγάλα πλήθη μεταναστών συσσωρεύονται στις ακτές της Λιβύης, ετοιμάζοντας ένα τσουνάμι μαζικής εισόδου στην ΕΕ το προσεχές εξάμηνο ‘καλού καιρού’ που ακολουθεί στην Μεσόγειο,
  • η Μαρί Λεπέν – αν εκλεγεί πρόεδρος – προτάσσει χωρίς περιστροφές την έξοδο της Γαλλίας και από το Ευρώ και από την Ένωση,
  • η Ελλάδα, που μένει στο ευρώ μόνο και μόνο επειδή οι ισχυρές χώρες της ΕΕ έχουν μπροστά τους εκλογές, όταν όλοι ξέρουν πως η συνέχιση εντός της ευρωζώνης δεν αφήνει καμία πιθανότητα ανάκαμψης και δημιουργεί την ανάγκη για μεγαλύτερη δανειοδότηση της χώρας – μαύρης τρύπας με χρήματα των υπόλοιπων χωρών της ευρωζώνης,
  • η Deutsche Bank, με τεράστια ανοίγματα και η οποία δεν έχει χρεωκοπήσει χάρη στα κάποιες πολλές εκατοντάδες δις δολαρίων που δανείστηκε από την FED με την μορφή τυπωμένου χρήματος (την περίοδο που η FED τύπωνε χρήμα), τα οποία για την ώρα δεν της έχει ζητηθεί να επιστραφούν,
  • οι εξελίξεις στο κουρδικό ζήτημα προς την κατεύθυνση της αναβάθμισης της γεωπολιτικής παρουσίας των Κούρδων του Ιράκ και της Συρίας που προκαλούν ήδη την σφοδρή αντίδραση της Τουρκίας και ενδέχεται να προκαλέσει νέο γύρο συγκρούσεων στην περιοχή, στέλνοντας νέα κύματα προσφύγων στην Ευρώπη, τα οποία θα επιδιώξουν πάση θυσία να φτάσουν στην Αυστρία και στις πλούσιες χώρες.

Σε αυτό το σκηνικό, η πρόταση για τις ταχύτητες έχει νομίζω πολλά θετικά στοιχεία, φτάνει να είναι πραγματικά ομοσπονδιακές/κοινοτικές οι διαδικασίες λειτουργίας κάθε ταχύτητας (και όχι διακρατικές τύπου Eurogroup, όπου ένα μπλοκ ισχυρά οικονομικών χωρών με αυτόκλητο αρχηγό την Γερμανία καθορίζει τα πάντα), αλλά δεν αρκεί: οι πρόθυμοι και ικανοί θα ενοποιούνται μεν περισσότερο, αλλά μένει ερωτηματικό το πώς θα διευθετηθούν τα υφιστάμενα χρέη ιδίως της Γαλλίας και της Ιταλίας χωρίς να επιμερισθούν τεράστιες ζημιές στις οικονομίες και κοινωνίες τους είτε με την μορφή κουρέματος των καταθέσεων είτε με σκληρή δημοσιονομική πολιτική, δηλαδή με ύφεση και ανεργία.

Ένα λειτουργικό σχήμα ταχυτήτων, που θα βοηθούσε να βγει η ΕΕ από την πολύ δύσκολη φάση την οποία διέρχεται θα ήταν το εξής:

Α’ κύκλος, με ευρώ νο 1 (σκληρό νόμισμα): Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Ιρλανδία.

Β’ κύκλος, με ευρώ νο 2 (ένα ευρώ υποτιμημένο κατά 20% + ανταλλαγή χρέους με ευρωομόλογα που θα τυπώσει η ΕΚΤ): Γαλλία, Ιταλία, Βέλγιο, Ισπανία, Μάλτα, Κύπρος, Εσθονία, Λιθουανία, Λετονία. Το Ευρώ 2 θα βοηθούσε όλες αυτές τις χώρες να εκκαθαρίσουν τα τοξικά απόβλητα στις τράπεζές τους ή να ενισχύσουν τις οικονομίες τους και σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα 5-10 χρόνων να ανακάμψουν και να ενταχθούν στον Α’ κύκλο.

Γ΄ κύκλος, ευρώ νο 3 (υποτιμημένο κατά 40% + ευρωομόλογα): Ελλάδα, Πορτογαλία, Σλοβακία, Σλοβενία. Για αυτές τις χώρες ίσως να αρκεί μια πενταετία για να μπορέσουν να μεταβούν στο Ευρώ 2. Αργότερα, θα μπορούσαν να μπουν και στον Α’ κύκλο.

Δ’ κύκλος, πλούσιες χώρες εκτός ευρώ: Δανία, Σουηδία. Αν θέλουν, μπαίνουν στο ευρώ 1 ή στο ευρώ 2.

Ε’ κύκλος, φτωχές χώρες εκτός ευρώ: Πολωνία (οχι και τόσο φτωχή), Τσεχία, Ουγγαρία, Κροατία, Ρουμανία, Βουλγαρία. Αποφασίζουν κατά βούληση.

ΣΤ’ κύκλος, χώρος κοινής αγοράς: χώρες EFTA (Νορβηγία, Ελβετία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν) συν Βρετανία, ενδεχομένως. Αυτός ο κύκλος θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη κύτταρο της ΕΕ. Έτσι, η διαχείριση του brexit θα μπορούσε να γίνει πολύ πιο απαλή για όλους, καθώς η Βρετανία θα έβγαινε μεν από την σημερινή ΕΕ, θα έμενε όμως στην κοινή αγορά, προς αμοιβαίο όφελος όλων.

Πέραν των κύκλων αυτών, οι πόρτες της ΕΕ θα πρέπει να είναι ανοιχτές για χώρες μη μέλη, ακόμη και για την Ρωσία. Με βάση την υιοθέτηση και εφαρμογή κανόνων του λεγόμενου ευρωπαϊκού κεκτημένου (δημοκρατία, δικαιώματα, δίκαιο κοκ) σταδιακά.

Η δημιουργία κύκλων θα χρειαστεί πολλές τεχνικές αλλαγές και ιδίως ανακαθορισμό του ελέγχου των συνοριακών ζωνών εντός της ΕΕ σε σχέση με την διακίνηση κεφαλαίων και ανθρώπων, ωστόσο, δεν είναι κάτι ανέφικτο. Επίσης, θα πρέπει να συνδυασθεί με ορισμένες μεγάλες αλλαγές:

  • Την δημιουργία ενιαίας (για όλους τους κύκλους) αντι-τρομοκρατικής δύναμης,
  • Την δημιουργία ενιαίας συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής (η υπάρχουσα σήμερα δεν αρκεί), με αρμοδιότητα σε όλο το εύρος των συνόρων της ΕΕ,
  • Την ενοποίηση όλων των στρατευμάτων των χωρών της ΕΕ υπό το ΝΑΤΟ. Κάθε σκέψη για ξεχωριστή και πιθανώς ανταγωνιστική προς το ΝΑΤΟ ή τις ΗΠΑ ευρωπαϊκή ενιαία αμυντική δομή είναι αδόκιμη και οικονομικά ασύμφορη. Φυσικά, θα πρέπει να διευθετηθεί διοικητικά το ζήτημα του ρόλου της Τουρκίας. Αλλά αυτό είναι ένα άλλο, μεγάλο και πάντως επιλύσιμο ζήτημα.

Ενδεχομένως να υπάρχουν και άλλα σχήματα που θα μπορούσαν να δώσουν λύση στα αδιέξοδα της Ευρώπης. Για την ώρα πάντως, ουδείς έχει προτείνει κάποια βιώσιμη εναλλακτική οδό.

* Στέλεχος εμπορικού οίκου στο Λονδίνο, συνεργάτης Νέας Πολιτικής

    Print       Email

You might also like...

O ΑΡΧΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤA ΠΟΛΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ, ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ 1685–1920, μυθιστόρημα του Μελέτη Μελετόπουλου

Read More →