Loading...
You are here:  Home  >  ΦΑΚΕΛΛΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ  >  Current Article

Αδυναμίες και προβλήματα ενός κοινού ευρωπαϊκού αμυντικού σχεδιασμού

By   /   Απρίλιος 3, 2014  /   Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αδυναμίες και προβλήματα ενός κοινού ευρωπαϊκού αμυντικού σχεδιασμού

    Print       Email

του Γιάννη Χατζόπουλου.

 

Ασφάλεια και Άμυνα στο σύγχρονο γεωπολιτικό περιβάλλον

Σημαντικές αλλαγές στο διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον έχουν δημιουργήσει ένα νέο τοπίο στην διεθνή σκηνή, αυξάνοντας την ανάγκη για ισχυρή άμυνα. Οι πολυδιάστατες και ασύμμετρες απειλές, η ισχυροποίηση νέων δυνάμεων και η στρατηγική μετατόπιση της προτεραιότητας των ΗΠΑ προς την περιοχή του Ειρηνικού, καθώς και η συνεχιζόμενη πολιτική αστάθεια στην Μέση Ανατολή, χαρακτηρίζουν το διεθνές σκηνικό. Επίσης ένα ακόμη, βασικό σημείο αναφοράς είναι η διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής. Οι παραπάνω αλλαγές λαμβάνουν χώρα σε συνθήκες βαθειάς οικονομικής κρίσης, που έχει σοβαρή επίπτωση στο ΑΕΠ πολλών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, κατά συνέπεια, στους αμυντικούς προϋπολογισμούς τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ. Υπό αυτές τις αντίξοες συνθήκες, η Ευρώπη καλείται να προσαρμόσει την πολιτική ασφάλειας και άμυνάς της. Μέχρι στιγμής, η ανταπόκριση είναι ισχνή και οι εθνικές προτεραιότητες ισχυρότερες των υπερεθνικών-ευρωπαϊκών, επιβεβαιώνοντας ότι τα κράτη παραμένουν οι βασικοί παίκτες στον χώρο της άμυνας όπως και της εξωτερικής πολιτικής.

Η Έκθεση Άστον για την Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας

Η Λαίδη Κάθριν Άστον, Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, μετά την άτυπη σύνοδο των υπουργών Άμυνας των 28 κρατών-μελών της ΕΕ στο Βίλνιους,  παρότρυνε τις κυβερνήσεις να συνεργαστούν σοβαρά στα εξοπλιστικά προγράμματα και να ενισχύσουν την κοινή αμυντική βιομηχανία. Η Ευρώπη είναι αμυντικά έκθετη, διότι οι ΗΠΑ έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους στην Ασία και η οικονομική κρίση οδηγεί σε όλο και μικρότερες δαπάνες για την άμυνα στην Ευρώπη.

Η μείωση στις αμυντικές δαπάνες και οι διαφορετικές εθνικές θέσεις για το αμυντικό υλικό απειλούν το μέλλον της στρατηγικής αμυντικής βιομηχανίας στην Ευρώπη. Στην έκθεσή της για την Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ), η Λαίδη Άστον υπογραμμίζει ότι «η συνεργασία έχει πλέον ουσιαστική σημασία» αν η ΕΕ θέλει να είναι «σε θέση να αντιδράσει γρήγορα σε προκλήσεις για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, στο διάστημα, στην ενέργεια, στην θαλάσσια ασφάλεια και στην ασφάλεια των συνόρων».

Η έκθεση Άστον θέτει τέσσερις προτεραιότητες: την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών MALE (μέσου ύψους, μακράς διάρκειας), την ανάπτυξη ενός κοινού συστήματος δορυφόρων επικοινωνίας, για στρατιωτική και πολιτική χρήση, ως το 2025,  την κυβερνο-άμυνα, θέμα εξαιρετικά βαρυσήμαντο, καθώς αφορά το επίκεντρο της εθνικής κυριαρχίας των κρατών μελών, και την απόκτηση από κοινού αεροσκαφών ανεφοδιασμού εν πτήσει.

Σύμφωνα με την έκθεση της Άστον, η ανάπτυξη των συγκεκριμένων σχεδίων έχει στόχο την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία αποτελεί έναν σημαντικό τομέα της οικονομίας, στον οποίο απασχολούνται περισσότεροι από 730.000 άνθρωποι άμεσα και η οποία είχε τζίρο 172 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2011.

Οι τρεις γενικοί στόχοι για την Ευρωπαϊκή Άμυνα

Στην Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, στις 19 και 20 Δεκεμβρίου, συζητήθηκαν τρεις βασικοί άξονες: η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, οι αμυντικές ικανότητες και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.

Η «επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα» αφορά την καλύτερη ανταπόκριση στις κρίσεις και την γρήγορη και αποτελεσματική αξιοποίηση των κατάλληλων δεξιοτήτων.     Επίσης, θα πρέπει να παράσχει όλα τα μέσα για την ολοκληρωμένη προσέγγιση της ΕΕ, στην υπηρεσία της πρόληψης των συγκρούσεων και την διαχείριση κρίσεων.

Ο στόχος για τις αμυντικές ικανότητες, σύμφωνα με το έγγραφο του Συμβουλίου, είναι να προσαρμοστούν οι στρατιωτικές και μη στρατιωτικές δυνατότητες στις μελλοντικές ανάγκες.

Ο στόχος της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας προβλέπει την οικοδόμηση μιας πιο ολοκληρωμένης και ανταγωνιστικής βιομηχανικής βάσης για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία – για παράδειγμα, με την προώθηση μιας εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς και την έρευνα και ανάπτυξη.

Η αντίδραση των Ευρωπαίων στην μείωση των αμυντικών προϋπολογισμών

Η αντίδραση των Ευρωπαίων αξιωματούχων στην μείωση των αμυντικών προϋπολογισμών δείχνει την έντονη ανησυχία τους για το μέλλον της ασφάλειας στην Ευρώπη. Μεγαλύτερες μειώσεις στους αμυντικούς προϋπολογισμούς θα είχαν καταστροφικές συνέπειες για την ασφάλεια και την ευημερία των κρατών-μελών, προειδοποίησε ο Γενικός Διευθυντής του Στρατιωτικού Επιτελείου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ολλανδός αντιστράτηγος Ton Van Osch, κατά την διάρκεια ομιλίας του στην υποεπιτροπή Άμυνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 26 Φεβρουαρίου 2013. Ο Van Osch ξεκαθάρισε πως δεν τίθεται θέμα ευρωπαϊκού στρατού ή κοινού ευρωπαϊκού αμυντικού προϋπολογισμού, αλλά καλύτερης συνεργασίας και συντονισμού, για να είναι σε θέση η ΕΕ να αναλαμβάνει συγκεκριμένες αποστολές. Τέλος, επεσήμανε πως υπάρχει συνεργασία μεταξύ του ΝΑΤΟ και της ΕΕ για τον επιμερισμό των αμυντικών ευθυνών μεταξύ του Οργανισμού και της Ένωσης.

Συμπέρασμα: η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει μέχρι να αποκτήσει σάρκα και οστά μία κοινή ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική. Εν τω μεταξύ η παγκόσμια αποσταθεροποίηση δεν περιμένει, και στην ουσία η μόνη υπαρκτή αμυντική «ομπρέλλα» για την ευρωπαϊκή ήπειρο παραμένει το ΝΑΤΟ και, φυσικά, οι εθνικοί στρατοί.

 

    Print       Email

You might also like...

Η Κύπρος, η Ευρώπη και η Ενέργεια

Read More →